ماهيت مطلقه
رجوع شود به ماهيت لا به شرط قسمى .
ماهيت مخلوطه
رجوع شود به ماهيت به شرط شىء .
ماهيت من حيث هى هى
رجوع شود به ماهيت مهمله .
ماهيت مهمله
عبارت است از ماهيت « من حيث هى هى » با قطع نظر از جميع عوارض و مشخصات خارجيه ، يعنى وقتى حواسمان را متوجه ذات و ذاتيات مىكنيم جميع خصوصيات ماهيت را ، به اين ملاحظه ، ماهيت مهمله يا ماهيت من حيث هى هى گويند ، مثلا انسان در مرحله ذات نه عالم است نه جاهل نه مرد است نه زن و . . . بلكه خودش ، خودش است و به قول فلاسفه الماهية من حيث هى هى ليست الا هى .
ماهيت بسيطه
ماهياتى كه داراى اجزاء و شرايط نيستند و بسيط هستند .
ماهيات جعليه و اعتباريه
در علم اصول به ماهياتى گفته مىشود كه مجعول به جعل شارع به ما هو شارع مىباشد مانند : صلاة و حج و . . .