معنى است مثلا خانه بگويد و مراد از خانه حياط و اطاقها و در و پنجره باشد .
دلالت مفهومى
عبارت است از معنايى كه به واسطه ملازمهء آشكارى از كلام متكلم استفاده مىشود با اين خصوصيت كه :
اولا مدلول ، جمله باشد نه مفرد .
ثانيا لزومش لزوم بيّن بالمعنى الاخص باشد لا غير .
دلالت منطوقى
عبارت است از آن معنايى كه اولا و بالذات و بالمطابقه از كلام فهميده مىشود [ خواه مدلول مفرد باشد و خواه جمله ، خواه مدلول ماده باشد و خواه هيئت ، خواه مدلول اسم باشد و يا فعل و يا حرف ]
دليل
در اصول دليل اعم از آن است كه در منطق مصطلح است زيرا هر چيزى را كه بتواند ما را به مجهولى رساند و آن را براى ما معلوم كند دليل گويند . اعم از اينكه قياسى باشد مؤلف و مركب از چند قضيه يا قضيهء واحدى باشد و به همين لحاظ حكم عقلى ، قرآن ، سنت و اجماع و در نزد اهل سنّت قياس را نيز را دليل گويند .
در حالى كه ممكن است سهتاى اخير قضاياى مؤلف نباشد چنان كه جمله « أقيموا الصّلاة » دليل نماز است و جملهاى است مفرد نه مركب .
اين معناى عام و وسيع دليل است و بدين معنا است كه شامل اماره ، اصل و دليل بهمعناى اخص هم مىشود .
دليل اجتهادى
دليلى كه توسط آن احكام شرعيهء واقعيه ثابت مىگردد و منحصر است به ادلهء اربعه ( يعنى كتاب ، سنت ، اجماع و حكم عقل ) .