تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى ) — صفحة 209

مساهمون:

ص٢٠٩
لحاظ كنيم از دو حال خارج نيست : 1 - واجب داراى زمان مشخصى باشد ؛ 2 - وقت و زمان در واجب معتبر نباشد . واجبى را كه داراى وقت و زمان مشخص است « واجب موقّت » گويند كه خود داراى دو قسم است : الف : قسم اوّل آن واجبى است كه زمان معتبر در آن برابر با زمان انجام دادن آن واجب است . اين قسم را « واجب مضيّق » گويند ، مانند روزه روزهاى ماه رمضان كه زمان وجوب روزه‌ى هر روز برابر است با زمان انجام آنكه از ابتداى اذان صبح تا هنگام اذان مغرب مىباشد . ب : قسم دوّم آن قسمى است كه زمان معتبر در واجب ، بيش از زمان مورد نياز براى انجام واجب است كه آن را « واجب موسّع » گويند . مثلا زمان مورد نياز براى خواندن نماز صبح ، چند دقيقه بيش نيست ، ولى زمانى كه مىشود اين واجب را در آن انجام داد ، از هنگام طلوع فجر صادق تا طلوع آفتاب مىباشد و اين مدّت ، بسيار بيشتر از زمان مورد نياز براى خواندن نماز صبح است .

واجب مطلق

واجبى را « مطلق » گويند كه وجوب آن متوقّف بر شرطى نباشد . البتّه مقصود از شرايط غير معتبر در واجب مطلق ، شرايط عامّه‌ى تكليف ( بلوغ ، عقل ، قدرت ) نيست زيرا اين شرايط در تمام واجبات و اصولا در صدق عنوان « مكلّف » بر هر انسانى معتبر هستند . پس واجب مطلق نسبت به ساير شرايط ، غير از شرايط عامّه‌ى تكليف ، مطلق بوده و مشروط به شرطى نيست . مثلا وجوب نماز نسبت به استطاعت مالى مكلّف ، مطلق است . واجب مطلق در مقابل « واجب مشروط » يا « مقيّد » است .