آخرتم . اى ارحم الراحمين » . « 23 » از آن جا كه لقاى خدا بزرگترين نعمت مؤمنان است ، محروم ماندن فاجران از آن بزرگترين عذاب براى ايشان به شمار مىرود ، و ژرفناى اين مصيبت و بدبختى را تنها در روز قيامت احساس خواهند كرد ، و از همين روست كه امام امير المؤمنين - عليه السلام - از بيم فراق خدا به او پناه مىبرد و مىگويد : « پس چنان گير اى إله و آقا و مولى و پروردگار من ، كه من بتوانم بر عذاب تو شكيبا شوم ، ولى چگونه در فراق تو صبور باشم ، و اگر بتوانم گرماى آتشت را با شكيبايى بپذيرم ، چگونه مىتوانم در برابر ناكامى از نگريستن به كرامت و بخشندگى تو صبور بمانم ؟ . » « 24 » [ 16 ] و عذاب ديگر درآمدن به آتش است ، پس حجابى ميان ايشان و آن وجود ندارد ، و هيچ چيز ايشان را نمىپوشاند ، مگر آنان نبودند كه در دار دنيا خود را از آن نمىپوشاندند ، و از گرمى و سوزندگى آن پرهيز نمىكردند ؟ ! پس هم اكنون ايشانند كه به آن داخل مىشوند و با آن مستقيما تماس پيدا مىكنند .
ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصالُوا الْجَحِيمِ
- پس ايشان به آتش درخواهند آمد . » اما مؤمنان در دنيا خود را به توشه تقوى مجهز كردند و آن در آخرت سبب پوشيده ماندن ايشان از آتش خواهد شد ، به همان گونه كه خود را در دنيا از گناهان پوشيده نگاه داشتند ؛ بدان سبب كه ايشان دانستند كه گناهان از آن دنيا تا اين دنيا همراه آنان خواهد ماند ، و در اين دنيا به آتشى سوزان تبديل مىشود ، و به مارها و كژدمها و تاريكيها و دردها ، پس از همه اينها گريختند و در اثر تقوى و پرهيزگارى تحصن اختيار كردند .
[ 17 ] اما عذاب شوم ذليل شدن و تحقير و اهانت و سرزنش ديدن است ، مگر آنان رسالتها را به ريشخند نمىگرفتند و مىگفتند : اينها چيزى جز اسطورههاى پيشينيان نيست ، پس امروز بايد همان عذاب روانى را بچشند كه خوانندگان به
هامش
( 23 ) - صحيفه سجاديه ، مناجات المريدين .
( 24 ) - دعاى كميل ، مفاتيح الجنان .