روايت شده است كه گفت : « اهل بهشت اهل علّيّون را چنان مىبينند كه ستاره درخشان در افق آسمان مشاهده مىشود . » « 26 » بعضى گفتهاند : در كنار درخت كنار بالاترين جاى بهشت ( سدرة المنتهى ) است ، و در هر جا كه باشد مقامى بزرگ و كريم است كه در آن مقربان درگاه خدا ، يعنى پيامبران و صدّيقان از اولياى خدا با وجد و شادى در كنار يكديگرند .
عمل ، در صورتى كه صالح و تنها براى خدا بوده باشد ، به اين مقام كريم بالا مىرود ، بنا بر حديث روايت شده به توسط امام صادق - عليه السلام - به نقل از پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله - كه گفت : « فرشته با سرور و شادى عمل بنده را بالا مىبرد ، و چون اعمال نيك او را بالا برد ، خداى عزّ و جلّ مىگويد : آن را در سجّين قرار دهيد ، او در آن مرا در نظر نداشته است . » « 27 » [ 19 ] اين مقام برترين كجا است ، و در آن چه مىگذرد ، و چگونه مقربان در آن شاد و مسرورند ، و اعمال ابرار از آن جا در كجا گذاشته مىشود ؟ شناخت ما به اين حقايق محدود است ، بدان سبب كه برتر از تراز شناخت ما افراد بشر است .
/ 422
وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّيُّونَ
- و چه چيز تو را از آن دانا كرد كه عليّون چيست . » مفسران در اين گونه خطابها چنان تصور مىكنند كه طرف خطاب شخص رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله - است ، ولى به نظر من مخاطب اين آيه هر خواننده قرآن است ؛ قرآن به پيامبر نازل شد ولى براى همه مردم بود ، و مردمان را به آن فرمان داد كه اين كتاب را تلاوت كنند و به تدبّر در آيات آن بپردازند ، و در آن خطابهايى به همه مردمان است ، همچون : «
يا أَيُّهَا النَّاسُ
» يا تنها طرف خطاب مؤمنانند ، همچون : «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
» ، و در حديث از امام صادق - عليه السلام - آمده
هامش
( 26 ) - همان منبع ، ص 263 .
( 27 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 530 .