( نظريه ) و هم عقايد و آراء را به مثابه « فعل سياسى » در برگيرد ، چه كسانى بدون عنايت به يك منظومه فكرى به « امر سياسى » بپردازند كه در اين صورت موضعگيرى اين افراد مستقل از آن منظومه ( نظرى ) است چنين كسانى در عالم اسلام بيشتر سياسى پيشه بودهاند تا متفكر اسلامى ، در تاريخ انديشهء سياسى اسلام و ايران بدليل وجود يك كليّت در برگيرنده و عام كه بر تمامى ابعاد اجتماع و زندگى اجتماعى و فردى حاكم است ، يعنى اسلام به مثابه يك دين الزاما تفكر سياسى نيز صبغه مذهبى خواهد گرفت » « 1 »
با توجه به تعاريفى كه ارائه گرديد مىتوان چنين نتيجه گرفت كه انديشه سياسى علماء شيعه ، مجموعهاى از مفاهيم ، آراء و عقايد به هم پيوسته و با توجه به كليّت نظريه امامت در باب تشكيل نظام سياسى است كه آن را تبيين و توضيح و توصيف مىكند .
براى ورود به بحث فقه سياسى به عنوان يك دانش يا شيوه استنباط ، ابتدا سعى مىكنيم يك تقسيمبندى مشهور از علوم در جهان اسلام را ارائه داده ، سپس به ارزيابى دانش سياسى خواهيم
هامش
( 1 ) - حاتم قادرى ، انديشههاى سياسى غزالى ، تهران : دفتر مطالعات سياسى و بين المللى ، 1370 ، صص 72 - 71 .