ستم كنيد و بر شما ستم شود ) و نيز درباره يتيمان و كسانى مانند سفيهان كه رشد و كفايت عقلى ندارند مىفرمايد :
« فانآنستم منهم رشداً فارلفوا اليهم اموالهم »
« 1 » ( پس اگر بالغ شدند و از ايشان رشد فكرى ديديد اموالشان را بخودشان تسليم كنيد ) گاهى نيز ديده مىشود كه براى اثبات افكار انحرافى خود به اين آيه متمسك مىشوند : «
ولاتؤتوا السفهاء اموالكم التي جعلالله لكم قياماً »
« 2 » ( اموالتان را كه قوام جامعه به آنست به دست سفيهان ندهيد ) . . . مىگويند قرآن كريم مال سفيه را مال جامعه ، و قوام جامعه را وابسته به آن مىداند ! ولى بايد بگوييم كه ظاهر آيه برعكس پندار ايشان است ، زيرا آيه در مقام نهى از اسراف و تبذير است و منظور آنست كه به سفيه بيش از مخارج ضروريش ندهيد زيرا اموال را بىجهت تلف مىكند ، بنابراين آيه مىفرمايد مخارج سفيه را جامعه از مال خود بدهد و بيش از مخارج ضرورى هم ندهد .
بفرض آنكه معناى آيه اين باشد كه به سفيه از اموال خودش از احتياج ندهند باز در مقام نهى از اسراف و تبدير است ، و معناى آيه اين است كه مال قوام براى جامعه است و بايد در جامعه چون خون در بدن جريان داشته باشد و نبايد بىجا تلف شود و مال سفيه را به سفيه ندهيد زيرا تلف مىكند .
بنابراين براى تنبه اين مقصود مال را به جامعه نسبت داده است و بفرض اگر اجمالى در اين آيه باشد آيات ديگرى كه ذكر شد بيانگر اين آيه نيز هست ، چنانچه در آياتى نظير « وآتوهم منمالالله الذي آتاكم » « 3 » ( از مال خدا كه به شما داده است بهفقرا بدهيد ) و : « انفقوامما جعلكم مستخلفينفيه » « 4 » ( از آنچه خداوند شما را در آن وكيل خود قرار داده - مال - انفاق كنيد ) كه بحث آن گذشت متذكر مىشود . اموالى كه در دست داريد گرچه ظاهراً متعلق به شماست ولى در حقيقت به خدا تعلق دارد زيرا او به شما عطا فرموده پس انفاق كنيد
هامش
( 1 ) . سوره نساء آيه 14 .
( 2 ) . سوره نساء آيه 5 .
( 3 ) . سوره نساء آيه . . . . .
( 4 ) . سوره نساء آيه . . . . .