8 ) مورد بند « 7 ) در صورتى كه محكوم عليه استطاعت پرداخت يا جلب رضايت شاكى را ندارد .
ب ) در صورت منفى بودن جواب ، آيا دادگاه مىتواند شخص محكوم را بدون قيد و شرط آزاد كند يا آزادى وى بايد با أخذ وثيقه يا به قيد ضمانت باشد ؟
جواب : ظاهر ادله باب ، فوريت اجراء است ، يا قصاص و يا قبول ديه ، مگر نگهدارى به مقدار متسامح فيه . مگر در مورد بند 7 . اگر توافق بر ديه شده و توقع قدرت پرداخت در آينده است اگر مدت طولانى نيست حبس و يا آزاد به قيد كفالت و يا ضمانت موثوق بها مىشود . اگر قبول ديه شد ليكن بعدا قدرت پرداخت از ميان رفت همانند ساير ديون مىباشد و اگر از ابتدا قدرت نبوده و متوقع هم نبوده انشاء مصالحه لغو بوده است .
سؤال : 140 - همانطور كه استحضار داريد دربارهء ديهء انگشتان دو قول وجود دارد : 1 ) تساوى انگشتان از نظر ديه : براساس اين قول كه ميان قدماء و متأخرين شهرت يافته و روايات چند بر آن دلالت دارند ، به هر يك از انگشتان عشر ديهء كامل تعلق مىگيرد .
2 ) تفاوت انگشت ابهام از نظر ديه با ساير انگشتان : اصحاب اين قول گرچه به سه دسته تقسيم مىشوند و هر كدام در تعيين ديهء ابهام و ساير انگشتان نظرى را برگزيدهاند ؛ ولى همگى بر متفاوت بودن ديهء ابهام با غير آن اتفاق نظر دارند . صاحبان اين قول را برخى از قدماء مثل ابى الصلاح حلبى در كافى و ابن زهره در غنيه و صاحب اصباح الشيعه تشكيل مىدهند . معتبره ظريف با يكى از نظرات سه گانه فوق هماهنگ مىباشد و شيخ در مبسوط از آن به روايت اكثر اصحاب ياد مىكند و در خلاف بر مفاد آن ادعاى
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 273
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٧٣