سؤال : 58 - آيا براى صدور حكم اعسار شرائطى از قبيل :
1 - ثبوت دين نزد حاكم
2 - عدم كفاف دارايى مديون جهت اداء دين
3 - حال بودن دين
4 - درخواست غرماء مبنى بر صدور حكم حجر مديون را شرط ميدانيد ؟
جواب : بله شرط است .
سؤال : 59 - آيا معسر و مفلّس داراى يك حكماند ؟ آيا جميع تصرفات معسر حين الاعسار حتى در مستثنيات دين نافذ و صحيح است ؟ در اين مورد بين قبل و بعد حكم حاكم به اعسار فرقى هست ؟
جواب : قبل از حكم حاكم به حجر تصرفات او صحيح است ، ولى پس از حكم به حجر حق تصرف در اموال موجود خود را ندارد مگر در مستثنيات دين ، معناى اعسار و افلاس هم از نظر لغوى چندان فرقى ندارد . ليكن اصطلاحا مفلّس را به كسى مىگويند كه حكم حجر دربارهء او صادر شده است .
سؤال : 60 - شخص معسريكه معامله ، هبه و صلح معوض و غير معوضى را قبل از صدور حكم اعسار انجام داده و مشخص نيست كه به قصد فرار از پرداخت دين بوده يا قصد تبرع و خيرخواهانه و بيع حقيقى و غيره داشته كه نهايتا اين معاملات در حال حاضر اضرار طلبكاران را به دنبال داشته است حكم آن معاملات از نظر نفوذ و عدم نفوذ و صحت و عدم صحت چگونه است ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 227
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٢٧