سؤال : اگر معلوم شود - به قرائن - كه براى فرار از پرداخت دين بوده حكم تدليس را دارد و حاكم ميتواند با حكم ولايى ابطال كند .
سؤال : 61 - به نظر شما معسر به چه كسى گفته مىشود آيا به صرف نداشتن مال به كسى معصر گفته مىشود يا اينكه بايد امكان تحصيل مال نيز نداشته باشد تا به او معسر اطلاق شود ؟
سؤال : اگر امكان تحصيل مال بالقوة القريبة من الفعل باشد معسر نيست .
سؤال : 62 - زيد طى درخواستى از دادگاه تقاضاى گرفتن طلب خود را از عمرو نموده عمرو با مراجعه به دادگاه ادعاى اعسار كرده :
الف ) آيا دادگاه مىتواند عمرو را حبس كند ؟ چه مدت و آيا اين حبس تعزيرى است ؟
ب ) اگر اعسار عمرو بر حاكم ثابت شد تكليف دادگاه نسبت به مطالبات زيد چيست و نسبت به تقاضاى زيد چگونه بايد عمل كرد ؟
ج ) محدوده تحقيق و تفحص دادگاه در اصل دعوى اعسار چقدر است ؟ آيا صرفا دارايى و عدم دارايى عمرو را بررسى مىكند يا اينكه حق فحص در نحوه صرف اموال و غيره را نيز دارد ؟
جواب : 1 - حبس تحقيقى است و فحص جايز است .
2 - بايد حكم به صبر كند تا يسار حاصل شود و عمرو بايد كوشش كند رفع اعسار نمايد به قدر امكان .
3 - تا آنجا كه مربوط به تحقيق در وضع اموال اوست جايز است .
سؤال : 63 - آيا معاملات معسر در حكم احتيال ( كلاهبردارى ) است و آيا مىتوان بر آن آثار حقوقى اعم از اينكه مال به مالكيت محتال نيايد و
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 228
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٢٨