و روشنى هستند ، معمولًا حدس كه مىزنند ، درست درمى آيد ، مسائل را خوب تجزيه و تحليل مىكنند ؛ حتّى اگر هيچ سوادى هم نداشته باشند .
باز مىفرمايد :
« إنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ يَهْديهِمْ رَبُّهُمْ بِايمانِهِمْ » . « 1 »
آنان كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند ، خودشان را مستعد كردهاند كه ايمانشان درست شود ، خدا آنها را هدايت مىكند ، به قلبشان نور مىفرستد ، سرتا پا نور مىشوند ، از مادّيّات منزجر مىگردند ، ديگر نماز را سبك نمىشمارند ، بلكه عشق به نماز و سحرخيزى پيدا مىكنند ، اصرار دارند كه سحرها زود بيدار شوند و با خدا مناجات كنند . اين است نورى كه خدا مىفرستد .
امّا در مقابل اين افراد ، كسانى هستند كه خود را آلوده كرده ، خداوند هم راه گمراهى را براى آنها باز گذاشته است ؛ زيرا خودشان چنين خواستهاند و ديگر طعمى از نماز شب نمىچشند .
به داوود عليه السلام خطاب رسيد كه اى داوود ! بين من و خودت اين قطّاع الطريق ( راهزنان ) را واسطه قرار مده ! عرض كرد : پروردگارا ! آنان چه كسانى هستند ؟
خطاب رسيد : آنان كه مردم را به خير دلالت مىكنند ، امّا خودشان كوتاه مىآيند ، اهل دنيا هستند و خود را اصلاح نمىكنند . مىخواهند مردم را اصلاح كنند ؛ امّا خود را از ياد مىبرند ! اى داوود ! آيا مىدانى چه بلايى برسر آنها خواهم آورد ؟ عرض كرد : خدايا ! تو ربّ العزه هستى ، خودت بفرما ! خطاب رسيد : « اسلبهم لذيذَ مناجاتى ؛ از مناجات من و حرف زدن با خدا لذّت نمىبرند ، » « 2 » با تكلّف ، نزديك غروب بك نمازى مىخواند ، امّا اين كه از مناجات با خدا لذّت ببرد و شب بيدار شود و با خدا خلوت كند ، هرگز چنين نيست . اين جاست كه هدايت خدا لازم است .
هامش
( 1 ) . يونس ( 10 ) آيهء 9 . .
( 2 ) . الجواهر السنيّه ، ص 81 ، باب 8 . .