شرح
عن الفضيل بن يسار وربعي بن عبد اللَّه ، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام في رجل يقع على البهيمة ، قال : ليس عليه حدّ و لكن يضرب تعزيراً . « 1 »
فقه الحديث : از امام صادق عليه السلام از حكم مردى پرسيد كه با بهيمهاى وطى كند . امام عليه السلام فرمود : حدّى ندارد ؛ او را تعزير مىكنند .
نكته 1 : وطى بهيمه موضوع احكامى است مثلًا گوشت حيوان حرام مىشود ؛ حرمت به نسلش سرايت مىكند ؛ اگر مال مردم است واطى ضامن است ؛ و مانند اين احكام . بحث ما در اينجا به مناسبت كتاب حدود ، در عقوبت و كيفر واطى است ؛ و به احكام ديگرش كارى نداريم .
نكته 2 : امام عليه السلام فرمود : « يضرب تعزيراً » مفادش اين است كه تعزير بايد در ضمن ضرب محقّق گردد ؛ ولى در بحثهاى سابق گفتيم : تعزير اختصاص به ضرب ندارد ؛ بلكه به هر چيزى كه حاكم شرع مصلحت بداند ، محقّق مىشود .
روايتى هم در آينده مطرح مىكنيم كه عقوبت واطى را نفى بلد گفته است ؛ لذا ، با توجّه به مجموع روايات ، مىگوييم : مقصود از « يضرب تعزيراً » يعنى بايد واطى را تعزير كنند ؛ و نحوهى تعزير به دست حاكم است ، از ضرب ، حبس ، جريمهى مالى و مانند آن ؛ حتّى به صورت مركّب مثل ضرب و حبس ، به هرچه صلاح ديد ، حكم مىكند .
به بيان ديگر ، روايت نوع غالب تعزير را كه به صورت ضرب تازيانه است مطرح كرده ، ولى دلالتى بر تعيّن آن ندارد ؛ به خصوص با توجّه به كاربرد « جَلد » در باب حدود نه « ضرب » . به هر تقدير ، اگر روايت ظهور در تعيّن ضرب هم داشته باشد ، به قرينهى روايات ديگر دست از اين ظهور برمىداريم .
2 - وعنه ، عن محمّد بن سنان ، عن العلاء بن الفضيل ، عن أبي عبد اللَّه عليه السلام في رجل يقع على بهيمة ، قال : قال : ليس عليه حدّ و لكن تعزير . « 2 »
فقه الحديث : امام صادق عليه السلام در مورد واطى يا بهيمه فرمود : حدّى بر او نيست ؛ ليكن
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 571 ، باب 1 از ابواب نكاح البهائم ، ح 5 .
( 2 ) . همان ، ح 3 .