شرح
كنند ؛ و او در زير قدمهاى مردم جان سپرد .
2 - محمّد بن عليّ بن الحسين بإسناده إلى قضايا أمير المؤمنين عليه السلام إنّه قطع نبّاش القبر ، فقيل له : أتقطع في الموتى ؟ فقال : إنّا لنقطع لأمواتنا كما نقطع لأحيائنا ، قال : واتي بنبّاش فأخذ بشعره وجلد به الأرض وقال : طؤوا عباد اللَّه ، فوطىء حتّى مات . « 1 »
فقه الحديث : سند صدوق رحمه الله به قضاياى اميرمؤمنان عليه السلام صحيح است . امام عليه السلام دست نبّاش قبرى را بريد . اعتراض شد ، فرمود : ما براى اموات همانند احيا دست قطع مىكنيم .
و فرمود : نبّاشى را نزد امام اميرمؤمنان عليه السلام آوردند ، آن حضرت موى او را گرفت و به زمينش زد ؛ آن گاه فرمود : بندگان خدا لگدكوبش كنيد ؛ پس ، در اثر پايمال شدن زير پاى مردم از دنيا رفت .
در عبارت « قال : اتى . . . » فاعل « قال » صدوق رحمه الله است و اين قسمت از روايت مرسل است ؛ ليكن مرحوم صدوق يك بار به نحو « رُوى » روايت را نقل مىكند . در اين حال ، اعتبارى براى آن روايت نيست و يك بار گويا ناظر و حاضر در آن مسأله و جريان بوده است . در اين مقام به اين صورت فرموده ؛ يعنى واقعيتى را حكايت مىكند و مسأله را بهطور مستقيم به امام اميرمؤمنان عليه السلام نسبت مىدهد . اين نحوه از مرسلات صدوق رحمه الله ، توثيق تمام واسطههاى محذوف در سند است . لذا ، اين روايت از نظر ما معتبر است و نمىتوانيم در سندش اشكال كنيم .
وعنه ، عن أبي يحيى الواسطي ، عن بعض أصحابنا ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال :
اتي أمير المؤمنين عليه السلام بنبّاش فأخّر عذابه إلى يوم الجمعة ، فلمّا كان يوم الجمعة ألقاه تحت أقدام النّاس فما زالوا يتوطؤنه بأرجلهم حتّى مات . « 2 »
فقه الحديث : اين روايت مرسله همان قضيّه را به اين صورت مطرح كرده است . پس ، قصّه و داستان متعدّد نبوده است ؛ هرچند اين روايت مرسل از ابىيحيى واسطى ،
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 512 ، باب 19 از ابواب حدّ سرقت ، ح 8 .
( 2 ) . همان ، ص 514 ، ح 17 .