شرح
آنجا كه وَمَن دَخَلَهُو كَانَ ءَامِنًا « 1 » « هر كسى كه داخل حرم شود ، از هر عقوبتى ايمن است » نمىتوان بر او حدّ جارى كرد ؛ بلكه بايد از نظر غذا و آشاميدنى او را در تنگنا قرار دهند و به اندازهى قوت لايموت به او داده تا اين زجر و ناراحتى سبب خروج او از حرم گردد ؛ و آنگاه حدّ را بر وى جارى سازند .
امّا اگر فردى در حرم مرتكب گناه موجب حدّ شد ، مىتوان بر او حدّ اقامه كرد ؛ زيرا ، كسى كه احترام حرم را رعايت نكرده و به اين مسأله معتقد نبوده ، مراعات او لازم نبوده و بر او حدّ مىزنند .
دليل بر هر دو فرع روايت زير است :
محمّد بن الحسن بإسناده عن ابن أبي عمير ، عن هشام بن الحكم ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام في الرجل يجني في غير الحرم ثمّ يلجأ إلى الحرم ، فقال :
لا تقام عليه الحدّ ، ولا يطعم ولا يسقى ، ولا يكلّم ، ولا يبايع ، فإنّه إذا فعل به ذلك يوشك أن يخرج فيقام عليه الحدّ .
وإن جنى في الحرم جناية اقيم عليه الحدّ في الحرم ، فإنّه لم ير للحرم حرمة . « 2 »
فقه الحديث : در اين حديثِ صحيحهى به تمام معنا ، امام صادق عليه السلام دربارهى مردى كه در غير حرم جنايت كرده و به حرم پناه مىآورد ، فرمود : حدّ بر او در حرم جارى نمىشود ؛ بلكه به او طعام و شراب نمىدهند و با او سخن گفته نمىشود و معاملهاى نيز با وى انجام نمىدهند .
ظاهر روايت اين است كه هيچ غذا و نوشيدنى به وى داده نشود ؛ امّا به لحاظ تعليل ذيل آن - كه فرمود : اگر چنين كنند ، اميد است از حرم خارج شود و بتوان بر او حدّ جارى كرد - مىفهميم مراد سختگيرى در آب و غذا است ، نه اين كه هيچ طعام و شرابى به او ندهند ؛ زيرا ، در اين صورت مىميرد و موضوعى براى خروج از حرم باقى نمىماند . و اگر جنايتش در داخل حرم بوده ، در همانجا بر او حدّ مىزنند ؛ زيرا ، اين فرد احترام حرم را رعايت نكرده است .
هامش
( 1 ) . سورهى آل عمران ، 97 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 346 ، باب 34 از ابواب مقدّمات حدود ، ح 1 .