شرح
مسلمانان به ميان نياوردند ، اين است كه مرد مسلمان نمىتواند زوجهى نصرانى و يا يهودى به عقد دائم داشته باشد ، هر چند مىتواند به عقد موقّت با اهل كتاب ازدواج كند ؛ امّا متعه ، سبب احصان نيست . در ملك يمين نيز اختلاف بود كه اگر مسلمانى كنيز يهودى يا نصرانى داشته باشد ، آيا موجب احصان هست يا نه ؟
دليل تعميم احصان به غير مسلمان از يهودى و نصرانى
1 - اطلاقات و عموماتى كه در باب احصان داشتيم : الف : محمّد بن يعقوب ، عن أبي علي الأشعري ، عن محمّد بن عبدالجبّار ، عن صفوان ، عن إبن سنان يعنى عبداللَّه ، عن اسماعيل بن جابر ، عن أبي جعفر عليه السلام قال : قلت : ما المحصن رحمك اللَّه ؟ قال : من كان له فرج يغدو عليه ويروح فهو محصن . « 1 » فقه الحديث : در گفتار امام عليه السلام - « من كان له فرج . . . » - « من » موصوله و براى تعميم است ؛ يعنى هر كه يك فرج مملوكى دارد - « له » براى ملكيّت است - ، خواه به ازدواج يا به ملك يمين و صبح و شام در اختيار او باشد ، محصن است . از روايت ، با توجّه به موصول و اشتراك احكام بين مسلمانان و كفّار ، تعميم حكم احصان در مسلمان و غير مسلمان استفاده مىشود . ب : وعنه ، عن محمّد بن عيسى بن عبيد ، عن يونس ، عن حريز ، قال : سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن المحصن ، قال : فقال : الّذي يزني وعنده ما يغنيه . « 2 » فقه الحديث : « الّذي يزني » در اين روايت نيز همانند روايت سابق تعميم دارد و شامل مسلمان و غير مسلمان مىشود . 2 - رواياتى كه بهخصوص بر اين مطلب دلالت دارد ؛ همانند :هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 351 ، باب 2 از ابواب حدّ زنا ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ح 4 .