شرح
ما يغنيه » صادق نيست . صاحب جواهر رحمه الله مىفرمايد : بعيد نيست بگوييم حقّ با كسانى است كه مىگويند : وطى در دُبُر كافى نيست ؛ زيرا ، از روايات چنين دخولى به ذهن نمىآيد . پس ، نمىتوان آن را موجب تحقّق احصان دانست . « 1 » در اشكال بر نظر صاحب جواهر رحمه الله مىگوييم :
اوّلًا : آيا اطلاق عبارت روايات - « يدخل بأهله » و مانند آن - شامل چنين فردى نمىشود ؟ آيا مىتوان گفت : منساق از روايات در تحقّق احصان ، فقط وطى در قُبُل است ؟
بهنظر ، چنين ادّعايى مشكل است .
ثانياً : فرض دوم دو صورت دارد :
صورت اوّل : شخصى را در نظر مىگيريم كه انحراف جنسى دارد ، با همسر خود وطى در دُبُر كرده و زناى او نيز با وطى در دبر باشد ، آيا مىتوان گفت اين شخص محصن نيست ؟
آيا « وعنده ما يغنيه » بر او صادق نيست ؟ به احتمال قوى ، مىتوان چنين دخولى را موجب تحقّق احصان دانست .
صورت دوم : فردى است كه متمكّن از وطى در قُبُل با همسر خود نبوده و به علّت زخمِ قُبُل ، وطى در دُبُر كرده ، ولى زنايش با وطى در قُبُل باشد ، صدق « وعنده ما يغنيه » بر او مشكل است ، امّا آيا اطلاق ادلّهى احصان او را شامل نمىشود ؟
مطلبى كه بايد به آن توجّه داشت ، اين است كه اگر بخواهيم طبق قواعد و اطلاقات عمل كنيم ، على القاعده با وطى در دُبُر نيز بايد حكم به احصان كنيم و فرقى بين وطى در دُبُر و قُبُل نگذاريم ؛ ليكن مسألهى احتياط و عدم تصريح فقها به كفايت وطى در دُبُر ، وحشتى در انسان ايجاد مىكند و موجب تزلزل مىشود . بنابراين ، احتياط ، اقتضا دارد كه با وطى در دُبُر اهل ، رجم نكنند .
امام رحمه الله در ادامه فرمودهاند : در تحقّق احصان ، انزال منى شرط نيست ؛ زيرا ، با اطلاقات منافات دارد . همين مقدار كه التقاى ختانين شود ، كافى است . سلامت خصيتين هم لازم نيست ؛ زيرا ، غرض تحقّق ولد نيست ، بلكه ملاك وطى است كه بدون آن نيز حاصل مىشود ، خواه آثار خارجى وطى بار بشود يا نه ، انزال باشد يا نه .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 272 و 273 .