شرح
مطلب اوّل : دخالت داشتن وطى در مفهوم احصان
به چه دليل در تحقّق احصان بايد دخولى قبل از زنا واقع شده باشد ؟ روايات متعدّدى دربارهى مرد و زن وجود دارد كه اگر مرد به همسرش دخول نكرده باشد و زنا كند ، يا زن مدخولٌ بها واقع نشده باشد و زنا بدهد ، زناى آنان محصنه نيست و نمىتوان آن مرد يا زن را رجم كرد .
1 - محمّد بن يعقوب ، عن عدّة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمّد ، عن الحسين بن سعيد ، عن فضالة بن أيّوب ، عن رفاعة ، قال : سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن الرجل يزني قبل أن يدخل بأهله ، أيرجم ؟ قال : لا . « 1 »
فقه الحديث : سند اين روايت به تمام معنا صحيح است . رفاعه سؤال مىكند ، آيا مردى كه قبل از دخول به اهلش زنا كرده باشد ، سنگسار مىشود ؟ امام عليه السلام فرمود : نه .
امّا اينكه آيا مراد وطى زوجهى دائمى است يا شامل متعه و كنيز و تحليل هم مىشود ؟
در ادامه ، دربارهى اين موضوع بحث و پاسخ داده خواهد شد .
2 - بإسناده عن الحسين بن سعيد ، عن النضر ، عن محمّد بن مسلم ، قال :
سألت أبا جعفر عليه السلام عن الرجل يزني و لم يدخل بأهله ، أيحصن ؟ قال : لا ولا بالأمة . « 2 »
فقه الحديث : شيخ طوسى رحمه الله با اسناد خود از محمّد بن مسلم نقل مىكند كه او از امام باقر عليه السلام مىپرسد : مردى كه تا بهحال به اهل خود دخول نكرده ، اگر زنا كند ، محصن است ؟
فرمود : نه ، اگر به كنيز نيز دخول كند ، باز احصان نيست .
اين دو روايت مربوط به مرد بود ، دو روايت نيز براى زن مىآوريم :
1 - وعن محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن عليّ بن الحكم ، عن العلاء بن رزين ، عن محمّد بن مسلم ، عن أحدهما عليهما السلام قال : سألته عن قول
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 358 ، باب 7 از ابواب حدّ الزنا ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ص 359 ، باب 7 از ابواب حدّ الزنا ، ح 9 .