شرح
عبداللَّه ، عن زرارة ، عن أبي جعفر عليه السلام قال : جمع عمر بن الخطّاب أصحاب النبيّ صلى الله عليه و آله ، فقال : ما تقولون في الرجل يأتي أهله فيخالطها ولا ينزل ؟ فقالت الأنصار : الماء من الماء . وقال المهاجرون : إذا التقى الختانان فقد وجب عليه الغسل . فقال عمر لعليّ عليه السلام ما تقول يا أبا الحسن ؟ فقال عليّ عليه السلام : أتوجبون عليه الحدّ والرّجم ولا توجبون عليه صاعاً من الماء ؟ إذا التقى الختانان فقد وجب عليه الغسل .
فقال عمر : القول ما قال المهاجرون ودعوا ما قالت الأنصار . « 1 »
فقه الحديث : عمر بن خطاب اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله را جمع كرد و پرسيد : آيا دخولى كه همراه با انزال نباشد موجب غسل مىشود ؟ انصار گفتند : آب برابر آب ؛ يعنى اگر منى خارج شد ، غسل واجب است . و مهاجران گفتند : به التقاى ختانين ، غسل واجب مىشود .
مسأله را از اميرمؤمنان عليه السلام پرسيد ، آن حضرت فرمود : آيا بر او حدّ و رجم را جارى مىسازيد ولى صاعى از آب را روا نمىداريد ؟ هنگامى كه دو ختنهگاه با هم برخورد كنند ، غسل واجب مىشود .
از بيان امام عليه السلام مفروغٌ به بودن وجوب حدّ در صورت التقاى ختانين استفاده مىشود .
اشكال : اين مطلب راجع به قُبُل تمام است ، زيرا براى مرد و زن ختان هست ، امّا در مورد وطى در دُبُر كه ختان نيست ، چه مىگوييد ؟
پاسخ 1 : از روايت استفاده مىشود بين وجوب غسل و ثبوت حدّ ملازمه است ؛ با هر دخولى كه غسل واجب شود ، در صورت وجود شرايط ، حدّ نيز ثابت مىگردد ؛ لذا ، اگر به مقدار حشفه در دُبُر دخول شود ، غسل واجب است ؛ پس ، حدّ نيز واجب مىشود .
پاسخ 2 : مىتوان گفت : روايات در صدد بيان دخولى است كه به سبب آن غسل واجب مىشود ، و كارى به مدخولٌ فيه ندارد . شاهدش اينكه اگر مردى ختنه نشده و به مقدار حشفه دخول كرده باشد ، عرفاً زنا صادق است ؛ با اينكه ختان ندارد تا التقاى ختانين صدق كند .
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 470 ، باب 6 از ابواب الجنابة ، ح 5 .