«
فَمَنْ يُجِيرُ الْكافِرِينَ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
- پس چه كس كافران را از عذاب دردناك پناه مىدهد و در امانشان نگاه مىدارد . » پس كافر ناگزير معذّب است ، بدان سبب كه از شفاعت و شركاى پندارى خدا در برابر او كارى ساخته نيست .
بعضى گفتهاند كه : ميان پناه دادن به كافران از عذاب اليم و هادى و مبشّر و نذير باقى ماندن رسول ارتباطى وجود دارد ، « 58 » و به نظر من اين اعتقاد الهام گرفتهء از اين گفتهء خداوند متعال است :
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
. « 59 » [ 29 ] پس از بيم دادن و بر حذر داشتن ، قرآن در اميد را بر دلها با ياد كردن از نام رحمان بر دلها مىگشايد ، تا گرفتار يأس و نوميدى نشوند .
«
قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ آمَنَّا بِهِ
- بگو او بخشنده است و ما به او ايمان آوردهايم . » چنان مىنمايد كه در آيه اشارهء لطيفى به آن است كه خدا رسول - صلّى اللَّه عليه و آله - و كسانى را كه با اويند هلاك نمىكند بلكه آنان را مشمول رحمت خويش قرار مىدهد ، بدان سبب كه او رحمان است و اينان به او ايمان آورده و از او فرمانبردارى كرده و تنها بر او متوكل شدهاند .
«
وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا
- و بر او توكل كرديم . » / 183 آن كس كه بر رحمان توكل كند نوميد نمىشود ، چه او برايش كفايت مىكند ، و از بركتها و رحمتهاى خويش به او مىبخشد ، و از عذاب و هلاك در امانش نگاه مىدارد . اما كافران و مشركان ، از آن روى كه به پروردگار خويش و به آخرت كافر شده ، و به شريكان پندارى اعتقاد و اعتماد پيدا كردهاند ، گرفتار گمراهيى آشكار شدهاند ، و اگر از دامنهء گمراهى خويش آگاه نبوده ، يا توانستهاند
هامش
( 58 ) - تفسير الفرقان ، ج 29 ، ص 53 .
( 59 ) - الانفال / 33 .