كبر ، كما قالوا امرأة حامل ليدلّ بحذف الهاء على انه حمل حبل ، و قالوا فى غير ذلك قاعدة فى بيتها و حاملة على ظهرها ، قال ابن قتيبة : سمّيت المرأة قاعدا اذا كبرت لانّها تكثر القعود ، و قيل هنّ العجائز اللواتى اذا رآهن الرّجال استقذروهنّ ، فامّا من كانت فيها بقية من جمال و هى محل الشهوة فلا تدخل فى هذه الآية ، «
اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً »
اى - لا يطمعن فى ان تتزوجن لكبرهن ، «
فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ »
عند الرجال و هى الجلباب و الرداء الّذى فوق الثياب و القناع الّذى فوق الخمار ، » فاما الخمار لا يجوز وضعه ، و قيل الثياب ، و فى هذه الآية هى الملاحف و الاستعفاف هاهنا الاستتار بالملاحف ، «
غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ »
اى - غير مبديات بزينة و التبرج اظهار محاسنها الّتى ينبغى ان تسرها ، كالشعر و الذراع و النحر و السّاق اى لا يقصدن بوضعها ان يظهرن زينتهن ، و قيل التبرج هاهنا و فى قوله :
« وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى »
الخروج من البيت ظاهرة الزّينة . «
وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ »
اى - التلبس خير لها من التكشف ، «
وَ اللَّهُ سَمِيعٌ »
لما يقال ، «
عَلِيمٌ »
بما يقصد و ينوى «
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ »
علماء تفسير مختلفند در سبب نزول اين آيت ، ابن عباس گفت : چون اين آيت فرو آمد كه :
« وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ »
مسلمانان تحرّج نمودند از مواكلت نابينا و لنگ و بيمار گفتند ما را نهى كردند از خوردن مال بباطل و بهينهء اموال طعام است كه در پيش نهند و خورند و ايشان عاجزانند و ضعفااند و در خوردن مقاومت اصحا نتوانند و بر ايشان حيف رود و ضيق و آن گه خوردن مال بباطل باشد ، ازين سبب تحرج كردند تا رب العزّة اين آيت فرستاد و ايشان را رخصت داد در مواكلت ايشان ، و به اين تأويل « على » بمعنى « فى » است اى - ليس عليكم فى مواكلة الاعمى و الاعرج و المريض حرج ، سعيد بن جبير گفت و ضحاك : ضعيفان تحرج مينمودند از مواكلت اصحّا از بيم آن كه ايشان را كراهيت آيد خوردن با ما و ايشان را از آن رنج بود ، و معنى آنست كه برين ضعيفان حرج نيست كه خورند از خانههاى ايشان كه نام بردهاند درين آيت . مجاهد گفت اصحاب