بر شما است كه ايشان را يارى دهيد ،
إِلَّا عَلى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ
مگر بر قومى كه ميان شما و ميان ايشان مهادنهايست و عهدى ، با ايشان غدر مكنيد ،
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
. ( 72 ) و خدا به آنچه شما كنيد بيناست و دانا .
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ
و ايشان كه كافر شدند يكديگر را اولياء و دوستانند ،
إِلَّا تَفْعَلُوهُ
اگر نكنيد كه يارى دهيد چون از شما يارى خواهند ،
تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ
فتنهاى بود در زمين و بازگشت از اسلام با كفر ،
وَ فَسادٌ كَبِيرٌ
( 73 ) و تباهى بزرگ .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
و ايشان كه بگرويدند و هجرت كردند و از بهر خداى با دشمن باز كوشيدند ،
وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا
و ايشان كه رسول خداى را و ياران را مأوى دادند و در همه حال ايشان را يارى كردند ،
أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا
ايشانند گرويدگان براستى ،
لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ . ( 74 )
ايشانراست آمرزش و روزى نيكو آزادهء بىرنج .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ
و ايشان كه بگرويدند از پس حديبيه ،
وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا مَعَكُمْ
و هجرت كردند و جهاد كردند با شما بهم ،
فَأُولئِكَ مِنْكُمْ
ايشان از شمااند ،
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
و خويشاوندان به يكديگر ارزانىاند در ميراث ،
فِي كِتابِ اللَّهِ
در دين خداى و حكم وى ،
إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
. ( 75 ) كه خداى به همه چيز داناست .
النوبة الثانية
قوله تعالى و تقدس :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ
. سعيد جبير روايت كند از ابن عباس ، گفت : سى و سه مرد مسلمانان بودند و شش زن در خانهء ارقم جمع آمده و اسلام پنهان داشته تا عمر خطاب مسلمان شد و عدد مسلمانان بچهل رسيد و اظهار اسلام كرد و رب العزة در شأن وى اين آيت فرستاد كه :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
. در معنى اين آيت دو وجه گفتهاند ، قومى ظاهر گرفتند ، گفتند : معنى آنست كه : اى پيغامبر ، خدا ترا بسنده است و ايشان كه اتباع تو