بشما آمد و قرآن آورد ،
فَآمِنُوا خَيْراً لَكُمْ
او را تصديق كنيد ، و قرآن براست داريد كه شما را اين به بود از كفر . پس اگر كافر شيد « 1 » و محمد را دروغ زن گيريد ، و نعمت خداى بر خود بپوشيد ، بدرستى بدانيد كه هر چه در آسمانها و زمينها خلق است همه آن اللَّه است . تواند كه شما را به زمين فرو برد ، يا آسمان بسر شما فرو آرد ، و روزى از شما باز گيرد . كفر شما شما را زيان دارد ، و اگر نه خداى بىنياز است از شما و طاعت شما . پس گفت :
وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً
اللَّه دانا است بعاقبت كار همگان از كفر و ايمان ، حكيم است درين تكليف كه شما را مىكند ، و ميداند كه از شما چه آيد .
يا أَهْلَ الْكِتابِ
- اين خطاب با ترسايان است كه در كار عيسى غلوّ كردند .
و معنى غلوّ از اندازه در گذشتن است بناحق . ميگويد : اى ترسايان ! در دين خود از اندازه در مگذريد ، و بر اللَّه جز آنكه سزاى وى است مگوييد ، او را بىعيب و پاك دانيد ، از جفت و فرزند و انباز ، كه وى را نه انباز است ، نه جفت ، نه فرزند .
آن گه صفت عيسى كرد ، و گفت :
إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ
- عيسى پسر مريم است نه پسر خدا ، چنان كه ترسايان گفتند .
« رَسُولُ اللَّهِ »
رسول خدا است ، نه چنان كه جهودان گفتند كه نيست . به اين دو كلمه بر هر دو گروه رد كرد آنچه در عيسى گفتند .
وَ كَلِمَتُهُ
معنى آنست كه بكلمهء حق در وجود آمد ، كه وى را گفت « كن فكان » ، و گفتهاند وى را كلمت خواند ، از بهر آنكه خلق بوى هدى يافتند ، چنان كه بكلام وى يافتند .
أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ
- اى اعلمها و اخبرها بها . كما يقال : القيت اليك كلمة حسنة . ميگويد : آن سخن به مريم افكند ، يعنى مريم را از آن آگاهى داد ، و
هامش
( 1 ) - نسخهء ج : شويد . )