با خود ز پى تو جنگها دارم من * صد گونه ز عشق رنگها دارم من
در عشق تو از ملامت بىخبران * بر جان و جگر خدنگها دارم من
مصطفى ( ص ) حرب كردن با نفس خود جهاد بزرگتر و صعبتر از آن خواند كه حرب كردن با كافر گاه بود و گه نبود ، و حرب كردن با نفس پيوسته بود . و از سلاح كافر بر حذر توان بودن كه ظاهر است و پيدا ، و سلاح نفس و وساوس و شهوات نهانى است ، از آن حذر كردن دشخوار است و صعب . و نيز اندر حرب كافر اگر نصرت دشمن را بود و مؤمن كشته شود شهادتست و رضوان حق جلّ جلاله ، و اندر جهاد نفس اگر نصرت نفس دشمن را بود قطيعت است و عذاب جهنم . آن صفت نيكبختانست ، و اين حال بدبختان . هرگز چون هم نباشند و برابر نبوند ! اين است كه رب العالمين گفت :
أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ .
همانست كه جاى ديگر گفت :
أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ
، و نيز :
أَ فَمَنْ يُلْقى فِي النَّارِ خَيْرٌ أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ ؟
،
أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلى وَجْهِهِ أَهْدى ؟
الآية ، و هم ازين بابست :
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
،
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُ
،
وَ ما يَسْتَوِي الْأَحْياءُ وَ لَا الْأَمْواتُ .
و اليه الاشارة بقوله تعالى :
هُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ اللَّهِ
اى هم اصحاب درجات فى حكم اللَّه فمن سعيد مقرّب ، و من شقّى مبعّد .
29 - النوبة الاولى
( 3 / 178 - 169 )
قوله تعالى :
وَ لا تَحْسَبَنَّ
و مپندار البته ،
الَّذِينَ قُتِلُوا
ايشان را كه بكشتند ،
فِي سَبِيلِ اللَّهِ
( از بهر خدا ) در راه خدا ،
أَمْواتاً
كه ايشان مردگاناند ،