كند و شبهت ببرد از آنچه در دلهاى شما است ،
وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ( 154 )
و اللَّه دانا است به آنچه در دلهاى شما است .
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ
ايشان كه برگشتند ( بهزيمت ) از ميان شما ،
يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ
آن روز احد كه هر دو گروه همديدار گشتند .
إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ
شيطان ايشان را از جاى ببرد ،
بِبَعْضِ ما كَسَبُوا
بلختى « 1 » از آنچه كرده بودند از پيش « 2 » ،
وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ
و بدرستى كه خداى عفو كرد آن گريختن ايشان ازيشان .
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ( 155 )
كه خداى آمرزگارست و بردبار .
النوبة الثانية
قوله تعالى :
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ . . .
الآية - مفسران گفتند : كه سبب نزول اين آيت آن بود كه روز احد بعد از آن وقعه كه افتاد ، كافران قريش سوى مكه بازگشتند ؛ به راه در با يكديگر گفتند : بد كرديم كه لختى از ايشان زنده بگذاشتيم و همه را نكشتيم ! اكنون باز گرديد تا رويم و بيخ ايشان بر آريم ! و يكى را از ايشان بر بسيط زمين نگذاريم . تا درين بودند ، ربّ العالمين ترسى و بيمى در دل ايشان افكند ، تا از آن همت « 3 » بگشتند ، و آن عزم فسخ كردند .
اللَّه بر مسلمانان منت نهاد ، به آن ترس كه در دل ايشان افكند و گفت :
وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ
.
قراءت شامى و على و يعقوب
الرُّعْبَ
بضمّ عين است ، باقى به سكون عين خوانند ، دو لغتاند هر دو بمعنى خوف .
بِما أَشْرَكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً
- معنى سلطان « حجّت » است ، و در قرآن سلطان به اين معنى فراوان است . يعنى : كافران را به آن بت پرستيدن هيچ حجّت نيست ، و خداى ايشان را از آسمان به آن شرك هيچ كتابى نفرستاد ، تا ايشان را در آن
هامش
( 1 ) - نسخه : با خلق
( 2 ) - نسخه : بودند پيش فا
( 3 ) - نسخه : نيت