ملك ملك اوست ، امر امر اوست ، حكم حكم او ، اختيار اختيار او ، آن را كه خواهد خواند ، آن را كه خواهد راند . فمن شاء عذّبه ، و من شاء قرّبه ، من شاء هداه و من شاء اغواه .
قوله :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا
- ربا بر بندگان حرام كرد ، يعنى كه : چون يكى قرض دهيد ، دو وا مستانيد . و آن گه خود جلّ جلاله از تو قرض خواست ، و يكى به ده خواست ، لا بل كه به هفتصد خواست . اشارت مىكند كه اين مقتضى كرم است و خلق را اين كرم نرسد كه اين سزاء ربوبيّت است و صفت الهيّت . آن گه گفت :
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
، پس گفت :
وَ اتَّقُوا النَّارَ
- اوّل خطاب با عارفانست و محبّان ، و آخر خطاب با مذنبان و عاصيان . با عارفان ميگويد : در من نگريد و با هيبت و رهبت باشيد . و عاصيان را ميگويد : از آتش عقوبت ما بر انديشيد و از آن بترسيد . اين منزلت عوام مسلمانان است و آن رتبت خواصّ مؤمنان ، و شتّان ما بينهما . و رونده تا اين منزل عوام باز نگذارد ، به آن مقام خواص نرسد . نه بينى كه
وَ اتَّقُوا اللَّهَ
فرا پيش داشت و ثواب آن فلاح نهاد ، كه اعلى الدّرجات در فردوس اعلى آنست ؛ و آن گه بيان كرد و باز نمود كه راه اين مقصد منزل
وَ اتَّقُوا النَّارَ
است ، و ثمرهء
وَ اتَّقُوا النَّارَ
رحمت خداست ، چنان كه گفت :
لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
يعنى از عقوبت من بترسيد ، تا رحمت من بشما رسد ، و آن گه برحمت من بتقوى رسيد ، و از تقوى بفلاح رسيد ، و هو الرّضوان الأكبر و الفوز الأعظم .
23 - النوبة الاولى
( 3 / 136 - 133 )
قوله تعالى :
وَ سارِعُوا
بر يكديگر بشتابيد ،
إِلى مَغْفِرَةٍ
بآمرزشى ،
مِنْ رَبِّكُمْ
از خداوند شما ،
وَ جَنَّةٍ
و بهشتى ،
عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ
كه فراخى آن چند هفت آسمان و ( هفت ) زمين است .
أُعِدَّتْ
ساخته گشت ،