قوله :
وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
الآية . . . اللَّه باز نمود درين آيت كه پادشاه بحقيقت بر همه كس و بر همه چيز اوست ، و رحمت و عذاب همه در مشيّت اوست . آن را كه خواهد آمرزد با گناه عظيم ، و آن را كه خواهد عذاب كند با گناه خرد .
قوله :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا أَضْعافاً مُضاعَفَةً
الآية . . . -
قال رسول اللَّه ( ص ) « سيأتى على الناس زمان لا يبقى فيه احد الّا أكل الرّبوا ، فمن لم يأكله ، اصابه من غباره »
و قال مجاهد : درهم ربا اعظم عند اللَّه عزّ و جلّ من ثلاثين زنية - و قال عبد اللَّه بن سلام : « الرّبا اثنان و سبعون بابا اصغرها خطيئة مثل الّذى يجامع امّه ، فى الاسلام . » و بيان ابواب ربا و شرح آن در سورة البقرة رفت . امّا آنچه گفت :
أَضْعافاً مُضاعَفَةً
اين دو لفظ « ضعف » تأكيد را بر هم داشت . بعضى علما گفتند : اين هر دو لفظ يكسان نيند ، از بهر آنكه مضاعفه نه از ضعف است ، بلكه از ضعف است ، و ضعف نقص باشد ؛ يعنى آنچه شما زيادتى و افزونى ميدانيد آن نقص و قلّت است . و دليل برين آنست كه جاى ديگر گفت :
وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فِي أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ
. و قال تبارك و تعالى :
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ
و فى معناه انشد :
زيادة شيب ، و هى نقص زيادتى * و قوّة جسم ، و هى من قوّتى ضعف
قوله :
وَ اتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ
- اين آيت ردّ معتزله است كه ميگويند : دوزخ نيافريدهاند . و لفظ « اعدّت » دليل است كه آفريدهاند و ساخته كافران را و غير كافران را . نه بينى كه خورندهء مال يتيم را بظلم ، و ربا خوار را و كشندهء مسلمانان را و مانند ايشان ازين عاصيان و فاسقان كه در قرآن و در اخبار ظاهر است