آيات و سخنان ما
وَ يُزَكِّيكُمْ
و شما را هنرى و پاك مىكند ،
وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ
و در شما مى آموزد كتاب من و حكمت خويش
وَ يُعَلِّمُكُمُ
و در شما مىآموزد
ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ
آن چيز كه هرگز ندانستيد .
النوبة الثانية
- قوله تعالى :
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ . . .
الآية . . . اى و لكل اهل دين قبلة و متوجه اليه فى الصلاة . هر گروهى را از دين داران و خدا پرستان قبلهء است كه روى به آن دارند و نماز به آن دارند و نماز به آن ميكنند . همانست كه جاى ديگر گفت
لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً
گفت هر يكى را از شما شريعتى داديم ساخته و راهى نموده . آن گه گفت -
هُوَ مُوَلِّيها
اين هو - خواهى با خداى عز و جل بر كه وى رويهاى ايشان فرا آن گردانيد به قضا و توفيق يا به قضا و خذلان ، و اگر خواهى اين هو - با كلّ بر به آن معنى كه هر كس را قبله ايست كه خود روى فرا آن ميدهد ، و تقديره هو مولّى اليها - لأنّ ولّى اليه نقيض ولّى عنه و « مولاها » خواندهاند قراءة شامى است و درين قراءة - هو - با كلّ - شود لا بد . ميگويد هر كسرا قبله ايست كه روى وى فرا آن دادهاند . روى اهل باطل فرا قبلهء كژ دادهاند بقضاء و خذلان ، و روى اهل حق فرا قبلهء راست دادهاند به قضا و توفيق ، و الامر كلّه بيد اللَّه .
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ
- اى فاستبقوا الى الخيرات قياما بشكره . ميگويد نه در لجاج قبله كوشيد كه در نيكيها كوشيد و به آن شتابيد ، بشكر آن كه قبلهء حق به قضا و توفيق يافتيد . و بدان كه وجوه خيرات كه كوشش در آن مىبايد و تحصيل آن از بنده در ميخواهد فراوانست . بعضى آنست كه خصوصا بنفس بنده مىباز گردد ، و بعضى آنست كه از وى به ديگرى مى تعدى كند . اما آنچه بنفس بنده لازم است توبه است از معصيت ، و صبر بر بلا و شدت ، و شكر در نعمت و راحت ، و استقامت در سرّ و علانيت و گزاردن فرايض و سنن بر وفق سنت و شرط شريعت ، و آنچه از وى مىتعدى كند -