چنانك در سورة الحج گفت
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ
و غيره من الالهة باطل ، همانست كه در سورة يونس و در انعام گفت
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
هشتم حق است بمعنى - مال - چنانك در سورة البقرة گفت
وَ لْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ
اى المال . نهم حق است بمعنى - اولى - چنانك گفت -
وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ
دهم حق است بمعنى - حظ - چنانك گفت
فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ
اى حظ مفروض . يازدهم حق است بمعنى - نبوت محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و ذلك فى قوله تعالى
وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُوا الْحَقَّ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
.
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ
- ميگويد - نماز بپاى داريد كه نماز شعار مسلمانانست و شفاء بيماران ، و سبب گشايش كارهاى فرو بسته . حذيفه يمان گفت - كان رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اذا احزنه امر فزع الى الصّلاة - هر گه كه رسول خداى را كارى سخت پيش آمدى در نماز شدى ، و آن كار بر وى آسان گشتى . و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بو هريره را ديد كه از درد شكم مىناليد و بر وى در افتاده بود گفت -
يا ابا هريره قم فصلّ فانّ فى الصلاة شفاء و قال صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - « خيار عباد اللَّه الذين يراعون الشمس و القمر و النجوم و الاظلة بذكر اللَّه عز و جل » .
وَ آتُوا الزَّكاةَ
- زكات در نماز پيوست و در قرآن هر جاى كه ذكر نماز كرد ذكر زكات در آن پيوست ، چنانك در نماز تقصير روا نيست در زكات هم روا نيست .
بو بكر صديق گفت آن گه كه قتال اهل رده در گرفت - « و اللَّه لا افرق بين ما جمعه اللَّه عز و جل » و اللَّه كه آنچه خداى در هم پيوست من از هم باز نبرم - يعنى نماز و زكات .
اندر نماز عبادت حق است و اندر زكات خلق با خلق است . معنى زكات افزودن است و زكات را بدان نام كردند كه سبب افزودن مال است ، هر مالى كه زكات از آن بيرون كنند بيفزايد ، و شرح آن فيما بعد گفته شود ان شاء اللَّه .
وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ
- بعضى از نماز ياد كرد و همهء نماز خواست ، چنانك جاى ديگر گفت
وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ
قيام فرمود و به آن جملهء نماز خواست .
وَ تَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ
سجود ياد كرد و مقصود همه نماز است ، و گفتهاند -
وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ