شود ، بنابراين ، الحاق ، الحاق مكانى مىشود نه الحاق رتبى و وصفى ( شهادت و مرتبه آن )
وقتى از آيه مباركه حيات برزخى كسان مؤمن متعلق به شهدا ثابت شد ، قطعا حيات برزخى همه مومنين ثابت مىشود ، زيرا احتمال فرق خويشاوندان شهدا و ساير مومنين در مورد حيات برزخى منفى و صفر است . ولى پس از اندكى تأمل سه ايراد برحيات برزخى غير شهدا به نظرم رسيد :
1 - مستفاد از صدر آيه اين است كه مردگان نه حياتى دارند و نه روزى خواراند و نه متنعم ، بلكه به تمام معنى مرده اند و تنها شهداء هستند كه حيات و روزى و سرور و خوشى دارند . اگر از كلمه الحاق حيات برزخى همه مومنين را بفهميم تضادى بين صدر و ذيل آيه بوجود مى آيد كه مناسب مقام قرآن نيست . ( دقت كنيد ) ( تأمل شود )
2 - دليلى وجود ندارد كه مراد ازالحاق ، حيات طولانى در برزخ باشد ، بلكه ممكن است مراد حيات يك ساعته پس از مردن براى سوال و جواب و فشار قبر و امثال آن باشد كه براى همه مردگان وجود دارد و اين اعتراض بسيار درخور توجه است .
3 - ممكن است ملحق شدگان را خصوص شهداء بدانيم نه اموات غيرشهداء . زيرا آيه مى گويد شهدا از اينكه غم و اندوهى براى ماندگان در دنيا نيست خوش دل اند . در حالى كه غير از اولياء الله ، ساير مومنين چه پس از مردن و چه در قيامت به مراتب خود غم و اندوهى دارند . والله العالم بمراده .
عجايب ومطالب (فارسى) — صفحة 194
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٩٤