اين آيه مباركه به قول بعضى از مفسرين آگاه مى گويد مراد از منشئات فى البحر يعنى جارى شونده مانند مرزها و نشانه ها در دريا همين رودهاست نه اينكه مانند اقوال مفسرين گذشته منشئات را به مرتفعات معنى كنيم و آن را بر كشتيها تطبيق كنيم در حالى كه اولا منشئات به معناى مرتفعات نيست و ثانيا كشتيهاى بادى و كوچك آن زمان نمى شود كه به كوه تشبيه شود . او مى گويد كلمه المنشأت فى البحر ، صريح است كه اين جارى شونده ها در دريا بوجود آمده . پس مراد رودهاى دريايى است نه كشتيهاى كه در خشكى به وجود آمده اند .
به موجب حساب دانشمندان آبهاى اقيانوس منجمد شمالى مثل يك استخر شنا ، در هر 165 سال يك مرتبه عوض مىشود و همچنان آبهاى اقيانوسهاى ديگر .
به اين سه آيه سوره شورى توجه كنيد :
وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَواكِدَ عَلى ظَهْرِهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ أَوْ يُوبِقْهُنَّ بِما كَسَبُوا . . .
يعنى از جمله نشانه اى او جارى شونده ها در دريا است كه مانند مرزها روانند كه اگر بخواهد باد را آرام كند بر پشت دريا بى حركت مانند . . . يا آنها را سبب اعمال مردم حبس و متوقف كند . قبلا فهميديم كه عامل جريان رودهاى دريايى بادهاى منظم آليزه و مخالف آليزه ( كنتر آليزه ) كه به طور مداوم از قطبين به استوا و بالعكس مى وزند . « 1 »
هامش
( 1 ) . آقاى سيد على اكبر قرشى قاموس قرآن ، ج 2 / 166 تا 169 با تصرف در عبارات