پروردگار خود و اين كه او بسيار شنوا و نيك بيناست ، آن عامل « كنترل » را مىسازد .
ج : پس از آن كه سياق سوره متجاوزان به حدود خدا ( از جمله به احكام شريعت دربارهء ظهار ) را بيم مىدهد ، روز رستاخيز را به ما يادآور مىشود كه خداوند كافران را از آنچه كردهاند خبر مىدهد ، و بيان مىكند كه او آنچه را در حفظ ندارند به دقّت برشمرده و براستى شاهد و گواه بر هر چيزى است . تمام اين روشنگريها روح پرهيزگارى را در نفس ، نه در ابعاد خارجى آن بلكه در نهانخانه و حرم پوشيدهء آن رشد و پرورش مىدهد .
د : در ضمن چهار آيه از آيات بيّنات ، قرآن به موضوع نجوا و سخن در گوشى مىپردازد كه اين آيات بتأكيد به پرورش هشيارى ايمانى در نفس مربوط مىشود .
- اوّلًا - اينكه بيگمان خداوند سبحان در هر نجوايى حاضر است ، و نجوايى بين سه تن نمىشود كه او چهارمين آنان نباشد ، و سخن در گوشى بين پنج تن نمىگذرد كه او ششمين آنها نباشد . سپس كسانى را بيم مىدهد كه به گناه و دشمنى نجوا مىكنند ، و با عذاب خدا مىستيزند ، و اعلامهاى خطر را ناديده مىگيرند و مىگويند :
چرا خدا ما را پس از نجوا كردن عذاب نكرد ؟ و مىگويد : سزاى آنان همان دوزخ است . قرآن حدود نجواى مجاز را ترسيم مىكند . . . هنگامى كه نجوا به نيكوكارى و پرهيزگارى منجر شود ، و اثر نجوا كردن كافران را نفى مىكند و به مؤمنان فرمان مىدهد كه بر خدا توكّل كنند .
/ 131 روشن است كه بيگمان تنها تقوا و پرهيزگارى است كه نجوا را از انحراف در گناه و دشمنى و نافرمانى از پيامبر حفظ مىكند و تحت ضابطه درمىآورد . از آنجا كه هدف نجواى كافران با يكديگر برترى جويى و تكبّر است ، پروردگار ما مؤمنان را به تواضع با يكديگر به وسيلهء جاى باز كردن در مجالس براى ديگران و ترك جاى خود در صورتى كه امر به برخاستن از آن جاى شود ، سفارش مىكند ، و بيان مىكند كه خداوند است كه مؤمنان و اهل علم را به درجات ( دانش و ايمانشان ) بالا مىبرد و انتخاب نشستنگاه نزديك رهبرى يا درنگ بسيار نزد آن مقام سبب بالا رفتن مرتبه
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 151
مساهمون: احمد آرام
ص١٥١