تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روش جديد اخلاق اسلامى (فارسى) — صفحة 97

مساهمون:

ص٩٧
پردازد يا كششى بسوى عمل در خود احساس نمايد كه به صورت نوعى رفتار مخصوص در مقابل آن شىء ظاهر گردد . بدين ترتيب هر غريزه داراى سه جنبه است : 1 - جنبه ادراكى . 2 - جنبه انفعالى . 3 - جنبه حركتى . بعقيده مك دوگال رابطه ميان غريزه و هيجان داراى اهميت خاصى است . يكى ديگر مىنويسد : با بررسى و تعميق در مسئله غرائز اجمالا ميتوان گفت كه مقاصد و موضوعهاى اصلى آنها غالباً با زندگى اجتماعى ناسازگارند . « 1 » و براى رفع اين اشكال از لحاظ نظرى سه راه در اختيار داريم : 1 - از ميان بردن غريزه ها . 2 - از ميان بردن تظاهر غريزه ها . 3 - تغيير شكل دادن بغريزه ها . اما از بين بردن غريزه‌ها نه تنها عملا امكان ندارد بلكه از لحاظ تئوريك و نظرى هم قابل قبول نيست ، زيرا غريزه‌ها منبع انرژى انسان هستند ، و زايل ساختن آنها الزاما خفقان هر نوع نيرو را موجب خواهد شد .
هامش
( 1 ) - در نظر ما اين دستورات دين است كه بايد معيار تعديل غرايز قرار گيرد و غرائز سازگار با آنها بايد تصعيد گردد .