از عمارت مدرسه و كارخانه مدرسه و كارخانه و مسجد و امثال آن جلوگيرى شود يا به عكس ؟ مسلّما آنچه اهم و اصلح و انفع است تعمير كارخانه و . . .
مىباشد اين يك مثالى بود كه شايد صد درصد كامل نباشد ولى اگر خواننده در آن فكر بيشترى به عمل آرد مطمئن هستم مطلب براى او خوب روشن خواهد شد .
خوانندهء گرامى بايد متوجه باشد كه غرض نگارنده از مطالب بالا اين بود كه خداوند ظالم نيست و بدون جهت شرى را به بندگانش نمىرساند ، چنانچه خودش در قرآن ميفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ
( النساء / 40 )
وَ مَا اللَّهُ يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعِبادِ
( غافر / 31 )
تحقيقا خداوند باندازهى ذرّهاى ستم نمىكند . و خداوند ارادهء ظلم را براى بندگانش ( نيز ) نميكند .
بلكه همهى كارهاى او رحمت و لطف و داراى مصالح عمومى است ، و حوادثى كه براى فرد يا نوع انسان ناگوار تمام مىشود از خود عواملى دارد كه يا سوء اختيار خودمان است ، يا اموريكه ناگوارى مزبور را نيكو يا لازم ميگرداند ، و خداوند حكيم است فعل او به آخرين درجهى كمال و صلاح ممكن صادر مىشود .
بلى غرض همين بود نه اينكه مردم در مقابل حوادث و مصائب تسليم شده حركتى از خود نشان ندهند بلكه وظيفهء فطرى و عقلى همه است كه تا حدود ممكنه بجنگ حوادث بروند و در مقابله و مدافععه شرور استقامت و مقامت ورزند ، بلكه يكى از فوائد شرور همين