علم واجب الوجود
« إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ . . . »
( فصلت : 47 ) ؛ اثبات علم خداوند به همهى موجودات مخلوق او كه فاعل مختار است نزديك به ضرورت عقلى است ؛ ولى اثبات علم او به همهى اشياء تا ابد - كه ابديت آخر ندارد - مشكل است و تنها كسى كه متوجه آن شده صاحب اسفار است كه من برهان او را در صراط الحق نقل و نقد كردهام و نظر خود را نيز ذكر كردهام آيهى فوق مانند آيهى
« وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ »
( الأنعام : 28 ) ناظر به همين مرحله است . نظير اين آيه ، چند آيهى ديگر است كه علم به قيامت را به خدا منحصر مىكند و حتى پيامبر اسلام ( ص ) هم آن را نمىداند و همهى آيات وارده در بهشت و دوزخ نيز ناظر به همين مرحله است ( دقت كنيد )
وعدههاى اين آيه
« سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ »
( فصلت : 53 ) ؛ به زودى آيات ( ونشانههاى عظمت ) خود را به كفار در جهان و نفسهاى شان ارائه خواهيم نمود ، تا براى آنان روشن گردد كه قرآن و يا وجود خالق مختار حكيم ، حق است آيا كفايت نمىكند پروردگارت را كه بر هر چيز و موجودى حضور و شهود دارد .
از آيهى شريفه به دست مىآيد كه خداوند از ترقى و توسعهى علوم تجربى و اكتشاف آسمانها در آينده بشر را مطلع مىسازد تا به خدا بيشتر ايمان آورند ، و به تعبير ديگر كهكشانها كه فعلا ادعا مىشود تا يك صد و بيست ميليارد آن كشف شده كه نسبت به زمان نزول قرآن و باور دانشمندان آن زمان كه به افلاك موهوم « بطلميوسى » معتقد بودند ، تحول فكرى زيادى