معلول مسلم است ، ولى مناسبت غير از عينيت است .
2 - مستفاد از ذيل آيه اين است كه اگر خداوند مردم را بدون جهت اختيارى ، مجازات دنيوى و اخروى نمايد ، ظلم بزرگى است و خداوند بر بندگان خود ظلم و ستم نمىكند .
3 - ظلم و ستم و به طور كلى همه اعمالى كه عقل عملى آن ها را تقبيح و تحسين مىكند و مورد پذيرش عقلاى عالم در اين جهان است ، اسلام و قرآن اين دو حكم عقل را تأييد كرده است ، در روز قيامت نيز مورد اعتبار خداوند است . و آيات مشابه به آيه فوق زياد است .
نقش نبوت در قيامت
نبوت همانند توحيد و معاد از اصول دين است ، در عصر ما هركس به رسالت پيامبر بزرگوار اسلام قايل نباشد ، كافر است و روز قيامت اگر جاهل مقصر يا معاند باشد ، به دوزخ مى رود .
آيه مباركه 17 سوره حج ، يكى از دلايل فراوان قرآن بر اين ادعا است :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » .
كسانى كه ( به خدا و رسول او حضرت محمد ( ص ) و معاد و دين اسلام ) ايمان آورده اند و يهوديان و ستاره پرستان و نصارى و مجوس و مشركين ، خداوند ميان آنان روز قيامت ، جدايى مى افكند ؛ محققا خداوند بر هرچيزى شاهد و حاضر است .
الفاظ آيه ظاهر است كه اين جدايى آنان از همديگر بر اساس عقايد آنان است كه هويت هاى آنان را تثبيت مى دارد و از عمل به فروعات هيچ يادى نشده است .
اين فاصله در قيامت ، ربطى به تشكيلات مكان و زمان حشر آنان ندارد ، بلكه مربوط به دوزخ رفتن و بهشت رفتن آنان است . وقتى رفتن مؤمنين ( دسته اول ) به بهشت قطعى باشد ، حال پنج دسته ديگر معلوم مى گردد .