2 - هر كس إنسان بى گناهى را به هر عنوان بكشد أمادگى آن را دارد كه بخاطر همان انگيزه تمام إنسانهاى بى گناه را بكشد زيرا قتل فرد مشخّص براى او مطرح نيست و ميان اين بى گناه و يا آن گناهكار در نظر او تفاوتى وجود ندارد و قهراً او بخاطر همان انگيزه أمادگى قتل تمام إنسانهاى بيگناه را دارد چنانچه نجات دادن يك فرد از هلاكت به اساس عطوفت و مهربانى إنسانى قرينه أماده گى فاعل آن براى نجات همهى إنسانها مىباشد چون خصوصيت فردى براى او مطرح نبوده « 1 »
3 - جامعه إنسانى به منزله يك فرد إنسان است اگر عضوى از بدن قطع شود كل بدن آسيب مى بيند و ناقص مىشود و گويا همهى اعضاى بدن قطع شده است چنانچه بازگردانيدن يك عضو بدن سبب نگهداشتن همهى اعضاى بدن است « 2 »
4 - حقيقت إنسانيت در همهى افراد يك حقيقت واحده است فرد و افراد در آن برابر است و لازم اين معنى اين مىشود كه قتل نفس واحده به منزله قتل نوع إنسان است و بالعكس إحياءالنفس الواحدة به منزله إحياءالناس جميعاً « 3 »
5 - قاتل به سبب قتل خود به همهى مردم اذيت رسانيده است كه همانند قتل آنان است و مردم همه با او خصومت مىكنند و كسى كه يكفرد را نجات داده گويا به همهى مردم خوبى
هامش
( 1 ) - اين جواب نيز خصوصيت قيد« بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ »را مراعات نكرده است و ثانياً كه در حد نفس خود نيز بى پايه است زيرا أمادگى داشتن براى قتل يك فرد هيچگاه ملازمه اى با أمادگى داشتن براى قتل همه مردم ندارد ؛ أكثريت كشتار آدمى احساس آدمى را عليه آن بر مى انگيزد و مسئله كمسنى يا پيرى يا قرابت و رفاقت و نحو اينها بلا شك از جمله موانع مىباشد .
( 2 ) - تنزيل مذكور خيالى و غيرمدلّل است ، بنا براين لياقت جواب را ندارد .
( 3 ) - معلوم است سوق آيه راجع به افراد است نه به حقيقت نوعى إنسان و مسلّماً قتل يك فرد حقيقة به منزله قتل چند نفر نيست و بايد وجه معقولى براى تنزيل بيان شود .