مىشود همان عقائد و انديشههاى اوست و بس .
اى برادر تو همين انديشهاى * ما بقى تو استخوان و ريشهاى
گر گُل است انديشهء تو ، گلشنى * ور بود خارى ، تو هيمهء گلخنى « 1 »
و لذا ارتحال از دنيا با تصويرى نادرست از توحيد حضرت پروردگار و إدراكى ناقص يا اشتباه از أسماء و صفات إلهى موجب كمبهرگى انسان از عالم آخرت مىشود .
در روايتى آمده است كه : وقتى خداى عزّوجلّ در قيامت با حقيقت و واقعيّت خود بر بندگان تجلّى مىكند ، آنها خدا را نمىشناسند و مىگويند : نَعوذُ بِاللهِ مِنْكَ ! أمّا وقتى خداوند مطابق با اعتقاد و تصوّرى كه از او در ذهن خود دارند ظاهر مىشود ، او را شناخته و در برابر او به سجده مىافتند ؛ إنَّ الْحَقَّ يَتَجَلَّى يَوْمَ الْقِيَمَةِ لِلْخَلْقِ فى صورَةٍ مُنْكَرَةٍ ، فَيَقولُ : أَنَا رَبُّكُمُ الْأعْلَى . فَيَقولونَ :
نَعوذُ بِاللَهِ مِنْكَ ، فَيَتَجَلَّى فى صورَةِ عَقآئدِهِمْ فَيَسجُدونَ لَهُ . « 2 »
علّامهء والد قدّس الله نفسه الزّكيّه در أواخر عمر به جهت كثرت أمراض و اشتغالات مربوط به تأليف « دورهء علوم و معارف اسلام » فرصتى براى پذيرش و تربيت شاگردان نداشتند و مىفرمودند : براى كسانى كه مشتاق و طالب لقاء حضرت پروردگارند و به دنبال استاد طريق مىباشند ، دو مطلب را بيان كنيد كه با آن از استاد مستغنى مىگردند : أوّل : داشتن إخلاص در عمل ، و دوّم : خواندن تمام و كمال دورهء علوم و معارف إسلام ؛ چرا كه يك دوره معارف حقّه را در اين كتابها آوردهام . به نحوى كه اگر كسى اين كتب را با إخلاص بخواند نفسش به معانى و معارف حقّهء آن متحقّق مىشود و چون نفسش به اين معارف متحقّق
هامش
( 1 ) . مثنوىمعنوى ، ص 113 .
( 2 ) . شرح فصوصالحكم قيصرى ، فصّ هوديّه ، ص 741 .