در بعضى از اوقات كه آيات را به هم ربط ميدهيد و زنجيروار آنها را با يكديگر موازنه و از راه تطبيق معنى را بيرون مىكشيد ، جز آنكه بگويم در آن هنگام قلم وحى و الهام إلهى آن را بر دست شما جارى ساخته است تعبير ديگرى ندارم !
ايشان سرى تكان داده و ميفرمودند : اين فقط حسن نظر است ؛ ما كارى نكردهايم . « 1 » »
كارهاى قرآنى مستقلّ و ضمنى
غير از آنچه به صورت يك سيره مستمر در حركت علمى مرحوم حضرت آقا به عنوان يك اصل مشاهده مىشود كه تمامى مباحثى را كه مطرح مىكنند با تفسير آيات مربوطه شروع و پىگيرى مىنمايند - كه استخراج آيات تفسير شده به قلم ايشان در مجموعه آثارشان كارى است ديدنى و شايسته و قابل استفاده - آثار مستقلّى در تفسير و علوم قرآنى نيز تدوين كردهاند كه اجمالًا اشاره مىشود :
اوّل : « رساله بديعه » در تفسير آيه مباركه :
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا
. . . كه به تناسب ، مطالب فراوانى را پيرامون حقوق زنان و تشريح نحوه وصول آنان به كمال انسانى خويش و حرم امن الهى طرح و بررسى فرمودهاند .
دوّم : « رساله نوين » در تفسير آيه مباركه :
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ
. . . كه بر اساس آن به اثبات تقويم اسلامى و لزوم پايدارى بر تاريخ هجرى قمرى و عدم مشروعيّت سال و ماه شمسى پرداخته و مطالب فراوانى را تبيين و تشريح نمودهاند .
سوّم : « رساله نكاحيّه » در تفسير آيه مباركه :
وَ لا يَقْتُلْنَ أَوْلادَهُنَّ
. . . ، كه بر اساس آن به بحث پيرامون حرمت سقط جنين و استعمارى بودن نقشه كفر
هامش
( 1 ) « مهر تابان » ص 66 تا ص 71