و شاگردانى بس ارجمند و عاليقدر تربيت نمود كه هر يك از آنان در همدان موجب عبرت همگان و حجّت الهى بر مردمان در اخلاق و كردار بودند . در روزهاى جمعه با معيّت شاگردان به صحرا ميرفت و با يك دنيا از خلوص و صفا و حقيقت به تماشاى آيات الهى در مظاهر امكان و افق وسيع حيات مىپرداخت .
مرحوم انصارى رضوان الله عليه براى برآوردن نيازمندىهاى مسلمانان اهتمامى وافر داشت . و در امر به معروف و نهى از منكر ساعى بود . و در كمك و مساعدت به فقرا و مسكينان و ارباب حوائج بىاختيار بود . و در بذل و انفاق بىنظير بود . به بسيارى از خانوادههاى مستمند كه در گوشه و كنار شهر بودند و ابدا كسى از حال آنان اطّلاع نداشت مساعدتها مىنمود ، و با دست خود براى آنان غذا و لباس و فراش مىبرد . و در إخفاى اين امور به حدّى دقيق بود كه حتّى از شاگردان خاصّ خود مخفى ميداشت .
مرحوم انصارى رحمة الله عليه نه تنها يك مرجع دينى و عالم روحانى بود ، بلكه مانند يك فرد از افراد خانواده در برآوردن نيازمندىهاى آنان مىكوشيد . در زمستانهاى سرد همدان براى معالجه مَرْضى و عيادت بيماران آنان به منزلشان ميرفت و چه بسا خود تهيه دوا مىنمود . و تا فرد گرفتارى را از گرفتارى آزاد نمىنمود آرام نمىگرفت . آرامش دل او در آرامش خلق خدا بود و نگرانى او در اضطراب آنان .
بنابراين اگر گفته شود كه مرحوم انصارى قُدّس سرُّه يكى از اولياى برجسته قرن اخير بود كه قولًا و عملًا و اعتقادا و سرّا در ممشاى ائمّه طاهرين صلوات الله عليهم أجمعين قدم ميزد و نمونهاى بود كه سيره و اخلاق و معارف آن بزرگواران را به عصر خود معرّفى مىنمود ، سخن به گزاف نرفته است .
مرحوم انصارى رَحِمَهُ اللهُ مدّت بيست و پنج سال در همدان به همين
آيت نور (يادنامه عارف بالله حضرت علامه آية الله حاج سيد محمد حسين حسينى طهرانى) — صفحة 203
مساهمون: جمعى از فضلا
ص٢٠٣