ندارد و در صورت ورود در اين روايات بدون آمادگى لازم ، نتيجهء آن همان نظرات ابن تيميّه و ابن حزم خواهد بود كه در روايات توحيد سر از تجسيم در آوردند . ابن تيميّه نيز دشمن سرسخت عقل و فلسفه بود و در نهايت سخنانى بر زبان آورد كه علماى عامّه نيز او را تكفير نمودند . دورى از فلسفه و مباحث عقلى موجب حمل معانى رشيقه و بلند معارف دينى بر امور مادّى مىشود ، زيرا تا ذهن انسان بوسيلهء رياضتهاى فكرى و فلسفى ورزيده نشود به جهت انس ذهن با مصاديق مادّى هميشه مادّى نگاه مىكند و مادّى مىانديشد . آرى فقط عقل فلسفى است كه مىتواند انسان را از مادّيگرى به عوالم تجرّد رهنمون گردد .
بنابراين براى فهم و تفسير و دفاع از روايات معرفتى راهى جز آموختن دانش فلسفه وجود ندارد .
رابعاً در فهم روايات مگر مىتوان بدون أفكار بشرى كه دچار خطا مىشوند وارد شد ؟ مگر بين علما در تفسير روايات توحيد و معاد و سائر معارف اختلاف وجود ندارد ؟ ما مشاهده مىكنيم كه مرحوم شيخ صدوق رحمة الله عليه در كتاب « اعتقادات » روايتى را به گونهاى تفسير مىنمايند درحاليكه مرحوم شيخ مفيد أعلى الله مقامه در شرح آن كتاب روايت را به نوعى ديگر معنا مىكنند و برخى اوقات مرحوم علّامهء مجلسى در « بحار الأنوار » وجه سوّمى را اختيار مىنمايند ! پس رجوع به أدلّهء نقليّه رافع اختلاف و تغيير و إبطال نخواهد بود .
سر الفتوح ناظر بر پرواز روح (ضميمه فقهاى حكيم) (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٧٨