هستند ، آنها در عنايت اوّليّهء حضرت بارى تعالى ، محبوب ذات اقدس او شدهاند و در محلّ أعلى و حرم قدس به دست حضرت ذوالجلال تربيت يافتهاند ، پس دوست ندارد آنها را مگر كسى كه خدا و رسول خدا را دوست داشته باشد ، و خدا و رسول خدا نيز او را دوست داشته باشند .
و اگر به فرض ائمّهء اهل بيت در بدايت امر كه همان عالم مشيّت الهى است محبوب ذات احديّت نبوده باشند ، هيچگاه رسول خدا آنها را دوست نمىداشت ؛ چون محبّت رسول خدا عين محبّت خداست در عالم تفصيل و كثرت ، بعد از آنكه عين محبّت خداست درعالم جمع و وحدت .
سپس ميگويد : مراد از قُربى در آيه شريفه همان چهار نفرى هستند كه در حديث نبوى ذكر شده است . چون از آن حضرت سؤال نمودند : يا رسول الله ! أقرباى شما كه مودّت آنان بر ما واجب شده چه كسانند ؟ فرمود : عَلِىٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الحَسَنُ وَ الحُسَيْنُ وَ أَبْنَآؤُهُمَا . « علىّ و فاطمه و حسنين و پسران آن دو . » - انتهى كلام محيى الدّين . « 1 »
و شايد روى همين زمينهء محبّت و خلوص و ارتباط معنوى با ارواح ائمّهء طاهرين باشد كه در شيعيان و مُواليان آنها رأفت و عطوفت و سماحت بيشتر است ، و در مخالفين آنها خشونت و قساوت بيشتر .
ابن أبىالحديد ميگويد : و قد بَقىَ هذا الخُلقُ متوارثًا مُتناقلًا فى مُحبّيه و أوليآئِهِ إلى الأَنَ ، كَمَا بقِىَ الجَفآءُ و الخُشونةُ و الوُعُورَةُ فِى الْجانبِ الأَخَر . و مَنْ لَهُ أدْنَى مَعرفةٍ بأخْلاقِ النَّاسِ و عَوآئِدِهم يعرِفُ ذلك . « 2 »
« و اين خُلق كريم در بين محبّان و دوستان أميرالمؤمنين تا به حال به نحو
هامش
( 1 ) - « تفسير محيى الدّين » ج 2 ، ص 432
( 2 ) - « شرح نهج البلاغة » طبع مؤسّسهء اسماعيليان ، ج 1 ، ص 26