أيامَى مقلوب أيائم است مثل يَتَامى ، و جمع آن أيِّم مىباشد ، و آن به معنى فرد عزَب است خواه مذكّر باشد خواه مؤنّث ، خواه بكر باشد خواه ثيّب . و اختصاص به صالحان به جهت آن مىباشد كه حفظ دينشان و اهتمام به شأنشان داراى اهمّيّت بيشترى است و گفته شده است : مراد ، صالحان در نكاح هستند و قَيّام بحقوق نكاح . »
و در جمله «
إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
» گويد : اين عبارت ردّ كسانيست كه گمان مىكنند : فقر مانع از نكاح مىشود . و معنى اينطور مىباشد كه فقرِ خِطبه كننده يا فقر خِطبه شده مانع از نكاح نمىگردد . و محصّل آن اينست كه : فقر خاطِب يا فقر مِخْطوبه منع از مُناكحت نمىكند به جهت آنكه جائى كه فضل خدا باشد انسان را بىنياز از مال مىنمايد ؛ زيرا مال صبح مىآيد و شب مىرود . يا وعدهء خداست به بىنياز كردن ؛ چون رسول خدا صلّى الله عليه و آله فرمود : اطْلُبُوا الْغِنَى فِى هَذِهِ الآِيه ! « غنا و بىنيازى را در اين آيه بجوئيد ! » بدين معنى كه اگر فقير مىباشيد و ميخواهيد غنىّ شويد ازدواج كنيد !
وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ
: داراى گسترش است ، نعمتش تمام نمىشود ؛ زيرا قدرتش نهايت ندارد ، و داناست به سبط رزق تضييق آن طبق آنچه را كه مصلحتش اقتضا كند .
وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ نِكاحاً حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
. « 1 »
« و آنان كه تمكّن بر نكاح ندارند ، بايد عفّت را پيشه گيرند تا وقتى كه خداوند از فضل خود ايشان را بىنياز گرداند . »
آنان كه قدرت بر نكاح ندارند ، نبايد دست به شهوت زنند بلكه لازم است در عفّت و قمع و قلع شهوت بكوشند تا هنگامى در رسد كه اسباب نكاح
هامش
( 1 ) صدر آِيه 33 ، از سورهء 24 : النّور