از ملائكه و يا جميع آنها بر عبادت و تسبيح و سجود او مداومت دارند ، هيچگونه تنافى وجود ندارد ؛ مثل قَوْله تعالى :
وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ * يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ
. ( آيه 19 و آيه 20 ، از سوره أنبياء )
« و آنان كه نزد خداوند هستند ، از عبادت وى استكبار و بلندمنشى ندارند ، و به تعب و سختى نميافتند و خسته نميشوند . در تمام طول شب و روز تسبيح او را بجاى ميآورند ؛ و ابداً فتور و سستى و خستگى در آنان پيدا نميشود . »
و مثل قَوْله تعالى :
إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يُسَبِّحُونَهُ وَ لَهُ يَسْجُدُونَ
. ( آيه 206 ، از سوره أعراف )
« آنان كه در حضور پروردگارت هستند ، از عبادت او سركشى و استكبار ندارند ، و او را تسبيح ميگويند و براى او به سجده در ميآيند . »
عدم تنافى در ميان اين دو حقيقت ، به جهت آنست كه : ميتواند عبادتشان و سجودشان و تسبيحشان ، عين كارشان در تدبير امور و عين امتثالشان به سبب واسطه شدن درباره امرى باشد كه از ساحت حضرت ربّ العزّة شرف صدور يافته است . و به اين نكته اشاره دارد گفتار خداوند تعالى :
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ دابَّةٍ وَ الْمَلائِكَةُ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
. ( آيه 49 ، از سوره نحل )
« و از براى خداوند سجده ميكنند تمام جنبندگانى كه در آسمانها و در زمين هستند ، و ملائكه نيز براى خداوند سجده مينمايند ، و ايشان ابداً استكبار و بلندپروازى و شخصيّت طلبى ندارند . » « 1 »
هامش
( 1 ) « الميزان فى تفسير القرءان » ج 20 ، ص 283 تا ص 285