نوشته است . و مسيح را به رسول و پيامبرى از جانب خدا كه تبليغ شرايع خدا را مىنموده است ، توصيف كرده است . « 1 » و على كلّ تقدير ، او انجيل خود را در سنهء 61 ميلاديّه نوشته است .
و امّا انجيل لوقا : اين لوقا نه از حواريّون بوده است ، و نه مسيح را ديده است . و نصرانيّت را از پولس تلقّى كرده است . پولس مردى يهودى بود كه عليه نصرانيّت تعصّب شديد داشت . و مؤمنين به مسيح را اذيّت و آزار مىرسانيد ، و امورشان را دگرگون مىساخت . ناگهان چنين اتّفاق افتاد كه او ادّعا كرد كه مصروع شده ، و در حالت صرع و بىهوشى ، مسيح او را لمس كرده و ملامت نموده ، و از بدرفتارى او بر متابعين مسيح ، او را منع و زجر كرده است . و او ايمان به مسيح آورده و مسيح او را فرستاده است تا به انجيلش بشارت دهد .
و اين پولس همان كسى است كه اركان نصرانيّت حاضر را با تمام خصوصيّاتش مشيّد ساخته است . « 2 » و بناى تعليم خود را بر آن نهاده است كه :
ايمان به مسيح در نجات آدمى كفايت مىكند ، و عمل لازم نيست . و خوردن گوشت ميته و گوشت خوك را حلال كرد . و از ختنه كردن و بسيارى از احكام واردهء در تورات نهى نمود . « 3 » با اينكه انجيل نيامده است مگر آنكه تصديقكنندهء تمام احكام تورات باشد . و حلال نكرده است مگر چيزهاى معدودى را .
هامش
( 1 ) اين مطلب را در كتاب « قاموس كتاب مقدّس » ذكر نموده است . و در آن مىگويد :
مسيحيان گذشته به تواتر ، تنصيص نمودهاند كه : مرقس كتاب انجيلش را به زبان رومى نوشته است ؛ و بعد از مرگ پطرس و پولس انتشار يافت . امّا اين انجيل اعتبار زيادى ندارد ، زيرا ظاهرش حاكى است كه از براى اهل قبائل و اهل قراء نوشته است ؛ نه براى مردمان شهرنشين ، بخصوص روميها . - و بايد در اين كلام دقّت به عمل آيد . ( تعليقه )
( 2 ) - به مادّهء پولس از « قاموس كتاب مقدّس » مراجعه شود . ( تعليقه )
( 3 ) به كتاب « اعمال رسل » و « رسائل پولس » مراجعه شود . ( تعليقه )