معلوم است اگر هزار سال هم طول بكشد ، تا بخواهند آن كتب را بدين خطّ بنويسند كافى نيست . و اينك رابطهء نسل جوان يكباره بطور ضربتى از آن فرهنگ بريده مىشود ؛ و در اثر ممارست و اشتغال مردم به زبان لاتين ، ديگر كسى كه خطّ عربى بداند پيدا نمىشود تا كتابها را بدين خطّ برگرداند . و دهها و صدها مفاسد عظيم ديگرى كه بر تغيير خطّ پيدا مىشود . و بالنّتيجه ميليونها كتب عتيق از خطّى و غير خطّى در كتابخانههاى آنها متروك ماند ؛ و يك نفر نيست كه بتواند از آنها استفاده كند . الآن در كتابخانههاى تركيّه تعداد غير قابل شمارشى از كتب خطّيّهء منحصر بفرد بخطّ مؤلّفين و يا قريب به زمان تأليف موجود است كه در آنجا مانند انبار شمارهبندى و فهرست شده ، و در موزهها و كتابخانهها به عنوان آثار ملّى و باستانى براى تماشاى واردين بالأخصّ خارجىها قرار دارد . و اين كتبى كه در آنجا جمع شده است ؛ چون مدّت قريب به پنج قرن مركز حكومت اسلام بوده است ، از بهترين و نفيسترين ذخائر و علوم است .
امّا ملاحظه كنيد استعمار قبيح و وقيح و زشت صورت و كريه المنظر ، چگونه اين كتب را در آنجا در حقيقت مدفون ساخته است ؟ ! بعينه مانند آتش زدن كتابخانهها توسّط إسكندر و توسّط چنگيزخان ؛ غاية الأمر به صورت مدرن كتابها را حفظ مىكنند و در كتابخانههاى زيبا و قفسههاى مدرن قرار داده ، فهرست و شمارهبندى مىكنند . امّا استفادهء آن براى مستشرقينى است كه آنها را بخوانند و علومش را بردارند ، آنگاه به ما مسلمانان فخريّه بفروشند و خود را صاحب علم و دانشهاى بديع و تازه معرّفى كنند . امّا يك نفر از مردم خود تركيّه با آن وسعت و سابقه اصلا نتواند آنها را بخواند ، تا چه رسد به معنى و دريافت كردن علوم و محتويات ! و ثانيا تمام مردم را خالى الذّهن كرده ، يعنى فورا ذهنشان را شستشو داده و بدون اصالت و اعتماد نموده ؛ پوچ و پوك نموده
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٧٨