- بواسطهء بعد عهد - منكرات عقيدتى از قبيل بتپرستى و اتّخاذ آلهه ، و منكرات فعلى همچون قربانى در برابر اصنام و زندهبگور كردن دختران از شدّت حميّت و عصبيّت و عريان طواف كردن به عذر عدم قابليّت لباسهاى آلوده به گناه در حال طواف و نظائر اينها ، آن شريعت را تحريف كرده و از مجراى اصلى خود برگردانده است .
و ليكن آن اصالت تيره و قبيله ، و علوّ صفات نفسانى و ملكات فطرى و اكتسابى ، قرنها در زير پوشش جهل و عدم بصيرت مختفى بود . و در اين دوره كه آن را دورهء فترت گويند نياز به معلّم و مربّى و طبيب حاذق و حكيم مدبّرى بود كه با نبوّت و رسالت خويشتن از جانب خداوند متعال اين مرض را بهبود بخشد و اين مريض را سرپا آورد . فلهذا آهنگ كلام او در جانهاى تشنه و آماده نشست و آنان را بيدار كرد ، و استعدادها را فعليّت داد و در راه تكامل و مسير عزّ و طهارت وارد ساخت .
[ افتخار به نژاد و ملّيّت مذموم است ، زيرا نژاد امر اختيارى نيست ]
نژاد عرب فى حدّ نفسه نژادى عالى و پرمحتوى است . و از همين نژاد ، سخن رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم برخاسته است كه : علوّ نژاد موجب ارتقاء مرتبت و پاداش نفسانى بيشترى نيست . در راه ثواب و عقاب ، امر تابع نيّت و اخلاق و كوشش و تقوى است . و آيه قرآن نيز بر اين پيامبر در اين باره فرودآمده است ؛ و گرنه هر نفسى و هر ظرفيّتى توان تحمّل اين قانون عظيم را ندارد ، و در خود نمىتواند جاى دهد .
افتخار و مباهات بر نژاد مذموم است ، زيرا نژاد امر اختيارى نيست . و انسان بصير بايد افتخارش بر تقوى و علم و جهاد در راه تكامل و وصول به مصالح حقيقيّه و نفسانيّهء خود باشد .
پيامبر همانطوركه به اعراب هشدار مىدهد : « بر اين قدرت تكوينى و قوّت استعدادى نژادتان تفاخر نكنيد ! » با همان زبان به تمام اهل عالم همين