« حضرت در پاسخ گفت : شروع كردن به اوّل قرآن و تا به پايان رساندن به آخر آن ؛ هر وقتى كه قرآن را ابتدا كند ، حركت كند تا به آخر قرآن برسد .
آنگاه حضرت فرمود كه : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود :
اگر كسى از جانب خدا به او قرآن عنايت شود و ببيند كه به مردى افضل از آنچه به او داده شده است عنايت گرديده است ، تحقيقا عظيمى را صغير ، و صغيرى را عظيم شمرده است . »
[ تفسير آيه : خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ
]
ما در همين مباحثات قرآنيّه ، در مجلّد اوّل « 1 » روايتى را در تفسير آيه مباركه :
خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ
« 2 » آورديم ، و در مفاد آن بحث نموديم . اينك فقط به ذكر كلام زمخشرى در اين باره كه در ذيل آيه مباركه افاده نموده است اكتفا مىكنيم :
اين مفسّر متضلّع در « كشّاف » گويد :
« عفو ضدّ جهد است . جهد يعنى سختى و مشقّت ؛ عفو يعنى آسانى و سهولت . و معنى اينطور مىشود : اى پيامبر ! از افعال مردم و اخلاقشان و امور مربوطهء به آنان آنچه را براى تو سهل و آسان است بگير ! كار را با مردم سهل و آسان بگير ، و به تكلّف مپرداز ، و با آنها در امورشان مداقّه مكن ، و آنچه سبب مشقّت آنها شود از آنها مخواه كه نفرت نكنند . همچنانكه رسول الله صلّى الله عليه [ و آله ] و سلّم گفته است : يسّروا ، و لا تعسّروا ! « آسان بگيريد ؛ سخت
هامش
- « احياء العلوم » غزالى بدين عبارت آورده است كه : قال النّبىّ صلّى الله عليه و آله و سلّم :
من قرأ القرءان ثمّ رأى أنّ أحدا اوتى أفضل ممّا اوتى ، فقد استصغر ما عظّمه الله . و در تعليقه گفته است كه : اين روايت را طبرانى تخريج نموده است .
( 1 ) « نور ملكوت قرآن » ج 1 ، مبحث اوّل : قرآن ، راهنما به بهترين آئينهاست ، ص 70
( 2 ) آيه 199 ، از سورهء 7 : الأعراف