جهان را فرا گيرد ( نماز ظهر و عصر و مغرب و عشاء ) ، و قرآن صبح را نيز برپا بدار ( نماز صبح ) زيرا كه قرآن صبح مشهود هر دو دسته از ملائكهء شب و روز است . » در اينجا به تفسير مفسّرين ، مراد از كلمهء : و قرءان الفجر نماز صبح است . و به لحاظ اينكه قوام نماز به خواندن قرآن است ، از آن به قرآن الفجر تعبير شده است . و در وقت سپيدهء صبح كه فرشتگان شب بالا مىروند و فرشتگان روز پائين مىآيند و جاى خود را عوض مىكنند ، اين نماز كه قرآن الفجر است ، مشهود هر دو دسته از ملائكه واقع مىگردد .
مؤمنين در صدر اسلام و در دورانهاى بعد ، در نمازهاى خود فقط سورههاى كوچك را نمىخواندند ؛ و مشهور نزد علماء سلف آن بود كه در نماز ظهر و عصر و مغرب سورههاى كوچك مانند القارعة و زلزال و امثالهما را مىخواندند . و در نمازهاى عشاء سورههاى نبأ و نازعات و مرسلات و امثالهما ، و در نماز صبح امثال سورههاى مزّمّل ، و مدّثّر و الحاقّة و طور و ن و القلم و امثالها را تلاوت مىكردند .
امّا معمول به نزد متأخّرين از علماء ، صحيحهاى است كه شيخ طوسى در كتاب « تهذيب الأحكام » با سند متّصل خود از محمّد بن مسلم روايت كرده است كه : به حضرت صادق عليه السّلام گفتم : آيا در نمازها بايد سوره و يا آيه مخصوصى را قرائت نمود ؟ ! فرمود : نه ، مگر نماز جمعه كه در آن بايد سورهء جمعه و منافقين خوانده شود . گفتم : از چه سورههائى در نمازها خوانده مىشود ؟ ! فرمود : در نماز ظهر و عشاء سورههاى يكسان خوانده مىشود ، و در نمازهاى عصر و مغرب نيز يكسان است ، و امّا در نماز صبح سورهء طولانىتر را بايد خواند . امّا در نماز ظهر و عشاء ، از سورههاى
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى
،
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها
و مانند اينها خوانده شود . و امّا در نماز عصر و مغرب ، از