سجده مىافتد ، برمىخيزد . با قرائت هر آيهاى گوئى در باغى مخصوص داخل مىشود ، و از ميوهء شيرين و گوارا و معطّر درخت آن باغ مىخورد . از اين درخت عبور مىكند ، درخت ديگر به شكل ديگر . از آن هم مىگذرد به درخت ديگر ؛ ميوهاى شيرين و گوارا ، آرامبخش دل و راحت رسان نفس پرتشويش و پرغوغاى آدمى .
إِنَّما يُؤْمِنُ بِآياتِنَا الَّذِينَ إِذا ذُكِّرُوا بِها خَرُّوا سُجَّداً وَ سَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
.
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
. « 1 » « فقط كسانى به آيات ما ايمان مىآورند كه چون بدانها متذكّر شوند ، براى سجدهء خداوند به روى زمين افتند ، و با حمد و سپاس پروردگارشان تسبيح و تقديس نموده ، او را از ستايش برتر دارند . و ايشانند كه استكبار و بلندپروازى و خود بينى ندارند .
در شبهاى تاريك پهلوهايشان از رختخوابها كناره مىگيرد ، و پروردگارشان را از روى عظمت و دهشت و از روى اميد و رغبت مىخوانند . و از آنچه را كه ما به آنها روزى دادهايم ، در راه ما انفاق مىكنند . »
[ از علائم كفر ، عدم پذيرش آيات قرآن است ]
اينها حالات و ملكات خوب است كه ايجاب نشاط و سرور ، و رعب و خشيت را دارد كه نتيجهء شفا و نور و رحمت بودن قرآن است براى مؤمنين كه در مراحل سير و سلوك نفسانى خود بدان دست مىيابند ؛ ولى بر عكس براى متمرّدين و مستكبرين موجب شقاء و ظهور كثافات نفسانيّه و بروز خميرهها و ملكات ضالّه و صفات شيطانيّه مىگردد . آرى ، همين قرآنى كه چون بر مؤمن
هامش
( 1 ) آيه 15 و 16 ، از سورهء 32 : السّجدة