نخست از راه جنوب آفريقا بر بخشى تسلّط يافتند . به جنوب شرقى آفريقا ، و از اين ناحيه به سمت وسط قارّه و سپس به سمت شمال رو به سمت ممالك موزامبيك و شمال آن يورش بردند . و آلمان بر ساحل مغرب آفريقاى جنوبى ناميبيا تسلّط يافت .
در اين وقت دولت بلژيك خواست از قافله عقب نماند ؛ كاروانى با كشتيهائى تشكيل داد و به ساحل غربى آفريقا در خطّ استوا رسيدند ؛ و از اينجا به داخل قارّهء آفريقا ، در طرفين خطّ استوا متوجّه و بخشى را بنام حكوونزوئلا به خود اختصاص دادند .
هلنديان از راه دريا خود را به سواحل هندوستان و جزائر جنوب شرقى آسيا رسانده ، و در آنجا حكومت جزء هلندى را تأسيس كردند . و بالأخره در اين كشمكش فرانسويان خود را به بخش هندوچين رسانيدند و آنجا حكومت أنام را تأسيس نمودند .
در اين گيرودار ، انگليسها نخست از راه بمبئى بر بخش كوچكى از ساحل هندوستان غربى تسلّط يافتند و از آنجا به درون قارّه نفوذ نموده خود را از راه وسط هندوستان و از راه دريا به ساحل كلكته رسانده ، مقاطعهء برمه و سيام را فتح ، و بر فتوحات خويش ادامه دادند تا آنجا كه بر حدود خاك چين و مملكت تبّت رسيدند .
انگليسها پس از تسلّط بر امارات خليج فارس ، متوجّه قارّهء شرقى جنوبى استوا شده ، بر جزيرهء كالدونى ، پوزهء جنوبى ، شبه جزيرهء هندوچين و بعضى از جزائر ايندونوزى ( اندونزى ) و هانيدى و بالأخره جهت فتح استراليا كوشيدند كه نتائج اين حركات ، استعمار و كشف قارّهء پنجم بود كه هر بخشى از آن اختصاص به گروهى از كاروانهاى فاتح اروپائى دارد . و هم اكنون با اتّفاق اين گروهها دولت استراليا تشكيل يافته ، و با ابتكار عمل در كشتكارى و پرورش
نور ملكوت قرآن از قسمت أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 113
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١١٣